PDA

View Full Version : tính lực xiết bulong.



thanhtu
17-11-2008, 10:04 AM
Bác nào chỉ giáo dùm em cách tính lực xiết của bulong với. Cái đó lấy theo tiêu chuẩn hay có công thức tính cụ thể các bác nhỉ? thank

ubuntu
17-11-2008, 10:13 AM
Bác nào chỉ giáo dùm em cách tính lực xiết của bulong với. Cái đó lấy theo tiêu chuẩn hay có công thức tính cụ thể các bác nhỉ? thank

Tất nhiên cả hai đều có nhưng như thế nào thì do kỹ sư thiết kế quy định và chọn lựa.
Khi ta xiết bulông thì sẽ có một phản lực Q ngược lại với chiều xiết, phản lực Q này sẽ chuyền từ mặt tiếp xúc của êcu rồi tới các răng của bulông, tất nhiên bulông có ren là ren tự hãm chứ không phải là ren không tự hãm thế thì phản lực Q này quyết định tới bước ren và chiều dầy của êcu và vật liệu sản xuất bulông êcu đó. Từ đó một là ta chọn bulông êcu phù hợp theo Q tính toán.

Vài điều nho nhỏ mong giúp ích cho bạn.

werewolf
17-11-2008, 11:31 AM
Tính toán lực xiết bulông là để mối ghép không bị trượt, bị hở, phải tuỳ vào trường hợp cụ thể, có trường hợp phải tính, có khi không phải tính. Có thể xem trong các sách thiết kế, như quyển Chi tiết máy của thầy Nguyễn Trọng Hiệp.

TYA
17-11-2008, 12:51 PM
quá dễ . Chả phải tính đâu. Đầu tiên là -hai mặt bích cần lực giữ là bao nhiêu ?
Việc chọn size và số buloong tùy theo cách bố trí, khoan lỗ to không đủ chỗ chẳng hạn - -thì khoan lỗ nhỏ, bu long cũng nhỏ nhưng tăng số lượng, miễn đủ lực là ok

còn việc bu lông chịu được bao nhiêu lực thì có giá trị ghi sẵn trên thân ! chỉ việc nhân với tiết diện bu lông

Việc vặn buloong thì .. ... đừng làm đứt bulong là được ! Bulong có chìa vặn th kế chuẩn rồi, cứ tay không mà bắt giặc, tay khỏe tay yếu yếu cũng ok

KST
17-11-2008, 10:23 PM
quá dễ . Chả phải tính đâu. Đầu tiên là -hai mặt bích cần lực giữ là bao nhiêu ?
Việc chọn size và số buloong tùy theo cách bố trí, khoan lỗ to không đủ chỗ chẳng hạn - -thì khoan lỗ nhỏ, bu long cũng nhỏ nhưng tăng số lượng, miễn đủ lực là ok

còn việc bu lông chịu được bao nhiêu lực thì có giá trị ghi sẵn trên thân ! chỉ việc nhân với tiết diện bu lông

Việc vặn buloong thì .. ... đừng làm đứt bulong là được ! Bulong có chìa vặn th kế chuẩn rồi, cứ tay không mà bắt giặc, tay khỏe tay yếu yếu cũng ok

Không đơn giản vậy đâu đồng chí!
Còn phụ thuộc vào tỉ lệ ăn ren của cái lỗ ren để gắn con bù lon đó, và phụ thuộc vào vật liệu của cái ren để siết con bù lon đó nữa. Sau khi tính toán xong phải dùng torque driver mà siết chứ không chỉ đơn thuần là việc dựa vào tay khỏe hay tay yếu đâu.
Nhất là đối với các bù lon dùng để cố định các chi tiết động như bu lon cố định các thanh rail(slide-guide) hay ball screw dùng trong các linear stage hay các máy MC thì việc kiểm soát các lực siết bù lon này vô cùng quan trọng. Lực siết không đủ thì chạy vài vòng con bù long đó nó lỏng ra liền, siết chặt quá thì nó bị đứt đầu chứ chẳng chơi.
Đồng chí nên tìm hiểu kỹ lại nhé!

TYA
17-11-2008, 10:43 PM
Không đơn giản vậy đâu đồng chí!
Còn phụ thuộc vào tỉ lệ ăn ren của cái lỗ ren để gắn con bù lon đó, và phụ thuộc vào vật liệu của cái ren để siết con bù lon đó nữa. Sau khi tính toán xong phải dùng torque driver mà siết chứ không chỉ đơn thuần là việc dựa vào tay khỏe hay tay yếu đâu.
Nhất là đối với các bù lon dùng để cố định các chi tiết động như bu lon cố định các thanh rail(slide-guide) hay ball screw dùng trong các linear stage hay các máy MC thì việc kiểm soát các lực siết bù lon này vô cùng quan trọng. Lực siết không đủ thì chạy vài vòng con bù long đó nó lỏng ra liền, siết chặt quá thì nó bị đứt đầu chứ chẳng chơi.
Đồng chí nên tìm hiểu kỹ lại nhé!

Có thể tôi không đúng.
Nhưng lỏng hay chặt có tránh được việc buloong tự lỏng ?
Tôi biết rằng những chỗ rung động có thể gây hiện tượng tự tháo, người ta sẽ bôi keo chống lỏng vào ren trước khi tra con bulong.
Ở đây có lẽ người hỏi muốn hỏi về lực xiết đủ giữ chặt chi tiết máy, có thể là mối ghép bulong 2 bích hộp giảm tốc, ví dụ thế.

Chứ việc chống lỏng ít ra cũng phải dùng lock nut hay washer khía nhám, keo...

Đối với các bulong hiệu chỉnh thì không bàn đến lực xiết vì tính năng khác rồi

werewolf
17-11-2008, 10:45 PM
quá dễ . Chả phải tính đâu. Đầu tiên là -hai mặt bích cần lực giữ là bao nhiêu ?
Việc chọn size và số buloong tùy theo cách bố trí, khoan lỗ to không đủ chỗ chẳng hạn - -thì khoan lỗ nhỏ, bu long cũng nhỏ nhưng tăng số lượng, miễn đủ lực là ok

còn việc bu lông chịu được bao nhiêu lực thì có giá trị ghi sẵn trên thân ! chỉ việc nhân với tiết diện bu lông

Việc vặn buloong thì .. ... đừng làm đứt bulong là được ! Bulong có chìa vặn th kế chuẩn rồi, cứ tay không mà bắt giặc, tay khỏe tay yếu yếu cũng ok

Vậy người ta chế cờ lê lực làm gì vậy? Tính lực xiết không phải để tránh lỏng bulông (cần thì dùng chi tiết phụ) mà là để tránh trượt, tránh hở mối ghép. Không biết thanhtu cần tính trường hợp nào

TYA
17-11-2008, 11:07 PM
Vậy người ta chế cờ lê lực làm gì vậy? Tính lực xiết không phải để tránh lỏng bulông (cần thì dùng chi tiết phụ) mà là để tránh trượt, tránh hở mối ghép. Không biết thanhtu cần tính trường hợp nào

Đúng.

Cái cờ lê là cái mà tôi dùng từ "chìa vặn" đó, chứ bộ tưởng vặn bằng tay là tay trần (bare hand) à.
Còn áp lực , lực ma sát đủ giữ vững hai tấm không trượt, nếu tính thì tốt, không tính cứ vặn hết sức. Khi ngưới thiết kế bố trí các mối ghép buloong trên bích, người ta phải căn cứ vào sức người thợ máy với cáichiaf vặn/cà lê rồi chứ nhỉ
Với ng Việt thì sức cánh tay là ...kg gì đó

worm
17-11-2008, 11:20 PM
Đúng.

Cái cờ lê là cái mà tôi dùng từ "chìa vặn" đó, chứ bộ tưởng vặn bằng tay là tay trần (bare hand) à.
Còn áp lực , lực ma sát đủ giữ vững hai tấm không trượt, nếu tính thì tốt, không tính cứ vặn hết sức. Khi ngưới thiết kế bố trí các mối ghép buloong trên bích, người ta phải căn cứ vào sức người thợ máy với cáichiaf vặn/cà lê rồi chứ nhỉ
Với ng Việt thì sức cánh tay là ...kg gì đó

Cãi chày cãi cối ... chẳng lẽ không phân biệt biệt được cle thường và cle lực hay sao còn cố cãi là "không vặn bằng tay trần" (vặn chặt được bằng tay trần thì chắc đồng chí có tên trong sách Guiness đấy).

Câu hỏi đưa ra là tính thế nào. Đồng chí cứ nói loạn lên rồi cuối cùng lại quay về câu "khi ngưới thiết kế bố trí các mối ghép buloong trên bích, người ta phải căn cứ vào sức người thợ máy với cáichiaf vặn/cà lê rồi chứ nhỉ". Mà trong thực tế, chẳng ai căn cứ được vào sức thợ cả (thợ già khác thợ trẻ, thợ khỏe khác thợ yếu, thợ no khác thợ đói ... lấy đâu ra cơ sở để mà tính). Nếu không có cle lực thì người thợ hoàn toàn phải dựa vào kinh nghiệm để có thể siết đủ chặt (không quá chặt mà cũng không quá lỏng).

Trong thực tế, để đề phòng những trường hợp "tự tháo" của bulon và không phải lo lắng nhiều đến lực xiết chặt theo tay thợ, thường áp dụng các phương án sau, có thể chỉ một hoặc nhiều tùy theo yêu cầu:


dùng đệm vênh: do kết cấu vênh >>> tạo lực đàn hồi tác dụng lên đai ốc không đều >>> đai ốc mất cân bằng lực >>> khó tự tháo.
dùng 2 đai ốc: đai ốc phía trong có tác dụng siết chặt, đai ốc phía ngoài có tác dụng hãm . Nếu con trong tự tháo sẽ tạo lực tác dụng lên con đai ốc phía ngoài không đều (do ren) >>> phản lực không đều >>> mất cân bằng lực >>> bị hãm (tương tự như trên)
tạo chấu hãm trên đai ốc sau khi siết chặt: 3 chấu cách đều nhau 120 độ

werewolf
18-11-2008, 11:14 AM
Dùng đệm vênh hay hai đai ốc khá đơn giản nhưng hiệu quả không cao (dùng lâu, rung động lớn là lỏng dần). Chắc ăn hơn nên dùng chốt chẻ, đệm cánh hay đệm gập. Nếu ít tháo thì hàn dính, nếu không tháo thì tán bulông như đinh tán luôn v.v...

MTAM
18-11-2008, 11:27 AM
Các bạn nói đều có ý đúng cả! Nhưng khổ chủ của topic này hỏi cũng chưa rõ ràng cho lắm. Nếu chỉ là " tính lực xiết của bulong " thì theo tôi chẳng phải tính làm gì cho mất việc, mang con cờ lê lực ra mà xiết thì biết ngay lực xiết mà. Còn nếu muốn biết khả năng chịu lực của từng loại bulon thì có thể tra hoặc tính toán được. Đề nghị khổ chủ lên tiếng chứ để các đồng chí choảng nhau ghê quá!

KST
18-11-2008, 09:38 PM
Bác nào chỉ giáo dùm em cách tính lực xiết của bulong với. Cái đó lấy theo tiêu chuẩn hay có công thức tính cụ thể các bác nhỉ? thank

Tf: Lực siết tối đa
Tf=K x d x (6y x AS x 0.7) = kgf.cmx0/0981=N.m
TfA: Lực siết khuyến khích
TfA= 0.35 x K(1+1/A) x 6y x AS x d = kgf.cm x 0.0981 =N.m

Với : _K: Hệ số lực(torque)
*Vật liệu stainless : K =0.2492
*Vật liệu sắt(không xử lý bề mặt hay nhuộm đen): K= 0.192
*Vật liệu sắt(mạ crom): K=0.239
_Còn AS và 6y thì theo bảng dưới.
http://i472.photobucket.com/albums/rr84/flowing2007/Bangtinhlucsietoc.jpg

_d: đường kính ốc
_ A: hệ số lực siết chuẩn(có các giá trị 1.25, 1.4, 1.6, 1.8, 2, 3...phụ thuộc vào vật liệu bù lon, vật liệu ốc, chất liệu mạ ốc hay bù lon, điều kiện siết ốc như siết khô hay có dầu mỡ gì đó....)

Nói chung đều có cách tính toán kỹ lưỡng cả, nhưng mà vô cùng phức tạp nên đối với những chi tiết lắp ráp cần phải kiểm soát lực siết ốc thì trước giờ tôi chỉ dựa theo bảng có sẵn mà siết thôi. Còn những chi tiết nào không cần chính xác lắm thì chỉ dùng tay mà siết, khỏe thì siết chặt, sìu sìu ển ển thì siết lỏng tùy theo tình hình sức khỏe hôm đó.
Cũng cần nói thêm là những từ tiếng Việt tôi viết trong các công thức ở trên không chắc đúng 100% đâu vì tôi dịch ra từ nghĩa tiếng Nhật, bác nào có nhu cầu thì cần phải kiểm tra lại nội dung nhé!

balinh8x
22-12-2008, 11:49 AM
Lực siết bu lông được tính theo công thức sau:
Q=[s].A
Trong đó:
Q là lực siết bulông, kgf
[s] là giới hạn kéo cho phép kgf/mm2
A là diện tích phần ren tính toán củ bulông, mm2
với vật liêu bu lông A3 thì [s] =7-10kg/mm2

thanhddec
09-06-2009, 11:17 AM
Thưa bác KST.
ví dụ em muốn tính giới hạn bền của bu lông, hay lực treo tối đa của bu lông, ví dụ em lấy là bu lông M12 (loại 4.8)
F=S.p
F: lực treo tối đa
S: diện tích hữa dụng của bu lông M12
p: Lực chịu tác động
F = 84.3x240.3= 20257.29 (mm2xN/mm2) = 20257.29 (N) = 2025.729 (Kgf) = khoảng 2 tấn
Vậy một con bu lông M12 có thể treo được 2 tấn phải không?

http://c.uploadanh.com/thumb/700/311824.jpg

chinhsomeco
22-06-2010, 01:06 PM
* Phương pháp clê lực : Nguyên lý của phương pháp này là ứng với một lực căng nhất định trong một loạt bu lông cụ thể (có cùng tính chất cơ học và làm bởi một nhà sản xuất nhất định) thì sẽ có một mômen xoắn để xiết êcu (gọi tắt là mô men xiết) có giá trị xác định, không đổi.
Giá trị của các mô men xiết có thể được tra bảng hoặc dùng các công thức để tính toán. Đây là một công thức thường được dùng trên các công trường ở nước ta:
M = k x P x D
Trong đó:
M là mômen xiết (Nm);
P là lực căng trong bu lông (kN);
D là đường kính bu lông (mm);
k là một hệ số xác định bằng thực nghiệm, tuỳ thuộc loại bulông, thông thường có giá trị từ 0,12 đến 0,20.