Chia sẻ và thảo luận về R&D ở Việt Nam

Lucas Ngo

New Member
#1
Lâu nay mình thấy mọi người nói chuyện, bàn tán về R&D rất nhiều. Hiện giờ, các công ty cũng đang đua nhau để xây dựng đội ngũ R&D. Mình muốn khơi một thảo luận để các anh chị, các bác đã làm R&D, hoặc làm sản xuất trực tiếp có nhận xét và đóng góp để tất cả hình dung ra rõ hơn bức tranh toàn cảnh về R&D ở Việt Nam - đang có vấn đề gì và có hướng nào giải quyết không.

Mình bắt đầu câu chuyện trước. Hiện mình đang phụ trách R&D ở MES LAB - công ty điều hành diễn đàn. Background là dân Toán-Tin Bách Khoa, có khả năng lập trình và tư duy thuật toán OK. Tuy nhiên nhiệm vụ chính của mình hiện tại là phần R&D quy trình - sắp xếp lại các bước và điều phối quá trình làm sản phẩm tại các doanh nghiệp mà MES LAB nhận dự án.

Mình thấy vấn đề nổi trội nhất là dường như R&D không có tiếng nói chung với bên sản xuất thì phải. Ở trên diễn đàn, trong các bài thảo luận về R&D thì các anh chị làm quản lý sản xuất nhìn nhận với con mắt rất khác. Ở đây tựu chung lại 2 điểm:

- Góc nhìn của sản xuất: Thường đem các anh Hai Lúa, Ba Rớt để minh họa việc nghiên cứu => sản phẩm phải độc đáo, tính ứng dụng cao, và bàn giao đến sản phẩm thực tế.

- Góc nhìn của R&D: Chỉ cần bàn giao đến thiết kế, nếu có vấn đề thì bên sản xuất sẽ tự chỉnh sửa. Vai trò của R&D trong đa số công ty dừng ở việc chọn lọc linh kiện, sắp xếp hợp lý. Ở các công ty được coi là có bộ phận R&D "thật", không phải làm màu thì R&D sẽ đảm nhiệm thêm 2 bài toán: (1) là cải tiến sản phẩm và (2) tìm kiếm các công nghệ mới có thể áp dụng, chủ động liên lạc đầu mối công nghệ và cùng phối hợp để đưa vào sản phẩm. Tuy nhiên việc đưa công nghệ có thể khá lâu, trong khi chưa xong thì phải đáp ứng ngay các yêu cầu của sản xuất rồi.

Fighting-R&D-Manufacturing.jpg


Kết quả: Sản xuất hay chê R&D nghiên cứu nhưng không có sản phẩm thực tế ngay. Còn R&D thì trách sản xuất mang lại giá trị thấp, trong khi R&D đem lại giá trị lớn hơn cho doanh nghiệp và cần thời gian nhiều hơn.

Mình thấy R&D hay sản xuất thì đều có khó khăn riêng, và những vấn đề riêng khiến cho hai khối không "ưa" nhau. Tuy vậy thay vì chê trách nhau, sao không đưa ra một "chuẩn" chung, R&D cần đưa ra thiết kế/bản vẽ/sản phẩm ở mức nào để khối sản xuất hài lòng, mà R&D cũng không tốn quá nhiều thời gian chỉ để làm thiết kế chi tiết và sửa lỗi.

Mọi người đóng góp thêm ý kiến nhé.
 

Đặt mua Tài liệu Thiết kế & Phát triển sản phẩm với giá ưu đãi

alpahx

Active Member
#3
Mình đã từng làm việc tại hai tập đoàn, một của Nhật và một của Đài Loan và nhận thấy nhiệm vụ của R&D như sau:
Research : Sản phẩm rất cụ thể đó là BẰNG SÁNG CHẾ (Patern), mỗi năm các hãng công nghệ có thể đăng kí hàng chục, hàng trăm bằng sáng chế nhưng thực tế họ sẽ chỉ dùng một vài Patern thôi.
Development: Sản phẩm là toàn bộ bản vẽ sản phẩm, tài liệu kĩ thuật sản phẩm, khuôn gá và máy móc, các tài liệu đăng kiểm, kiểm định sản phẩm liên quan đến sản xuất sản phẩm ( Dĩ nhiên họ sẽ không tự làm hết mà sẽ out-sourse cho nhà cung cấp cùng khai phát, và hầu hết nhà cung cấp cùng khai phát sẽ trở thành supplier cho nhà máy). Sau khi hoàn thành công đoạn sản xuất thử ( tùy theo quy ước của từng tập đoàn số lượng sản phẩm sản xuất thử ) thì mới bàn giao toàn bộ bản vẽ, tài liệu kĩ thuật, khuôn gá máy móc cho nhà máy.
Còn việc quản lí công việc, phân bổ nhân sự cho hai nhiệm vụ R&D này như thế nào cho hiệu quả phụ thuộc hoàn toàn vào những người đứng đầu trung tâm.
 

Nova

MES Lab. Founder & C.E.O
#4
Mình đã từng làm việc tại hai tập đoàn, một của Nhật và một của Đài Loan và nhận thấy nhiệm vụ của R&D như sau:
Research : Sản phẩm rất cụ thể đó là BẰNG SÁNG CHẾ (Patern), mỗi năm các hãng công nghệ có thể đăng kí hàng chục, hàng trăm bằng sáng chế nhưng thực tế họ sẽ chỉ dùng một vài Patern thôi.
Development: Sản phẩm là toàn bộ bản vẽ sản phẩm, tài liệu kĩ thuật sản phẩm, khuôn gá và máy móc, các tài liệu đăng kiểm, kiểm định sản phẩm liên quan đến sản xuất sản phẩm ( Dĩ nhiên họ sẽ không tự làm hết mà sẽ out-sourse cho nhà cung cấp cùng khai phát, và hầu hết nhà cung cấp cùng khai phát sẽ trở thành supplier cho nhà máy). Sau khi hoàn thành công đoạn sản xuất thử ( tùy theo quy ước của từng tập đoàn số lượng sản phẩm sản xuất thử ) thì mới bàn giao toàn bộ bản vẽ, tài liệu kĩ thuật, khuôn gá máy móc cho nhà máy.
Còn việc quản lí công việc, phân bổ nhân sự cho hai nhiệm vụ R&D này như thế nào cho hiệu quả phụ thuộc hoàn toàn vào những người đứng đầu trung tâm.
Đúng mô hình R&D đầy đủ luôn, @alpahx rất may mắn được trải nghiệm ở mô hình chuyên nghiệp

Ở Việt Nam, đã có đơn vị nào làm đủ cả 2 phần R và D như @alpahx đã nêu chưa nhỉ?
 

alpahx

Active Member
#5
Thêm một điểm nữa là đây là hai công việc không thể tách rời:
1/ Có những Patern được hoàn thành độc lập là do tầm nhìn của tập đoàn (ví dụ như các công nghệ 4G, 5G, quét vân tay,...) nhưng trong quá trình khai phát sản phẩm thì những người thuộc dự án đó phải trực tiếp đứng ra cùng khai phát.
2/ Trong quá trình khai phát sản phẩm gặp những vấn đề đặc biệt buộc phải thiết kế lại ( ví dụ như vụ bàn phím của Macbook hay bản lề của Galaxy Fold,..) thì sẽ phát sinh ra các Patern mới.
 
#6
Thêm một điểm nữa là đây là hai công việc không thể tách rời:
1/ Có những Patern được hoàn thành độc lập là do tầm nhìn của tập đoàn (ví dụ như các công nghệ 4G, 5G, quét vân tay,...) nhưng trong quá trình khai phát sản phẩm thì những người thuộc dự án đó phải trực tiếp đứng ra cùng khai phát.
2/ Trong quá trình khai phát sản phẩm gặp những vấn đề đặc biệt buộc phải thiết kế lại ( ví dụ như vụ bàn phím của Macbook hay bản lề của Galaxy Fold,..) thì sẽ phát sinh ra các Patern mới.
Bác @alpahx làm việc trong mô hình chuyên nghiệp và nhìn mọi thứ rất rõ ràng :D
Bác đã bao giờ làm với doanh nghiệp nào của VN chưa ạ?

Mình trước giờ chủ yếu làm với doanh nghiệp VN thì gần như không thấy phần Research. Đôi khi các kỹ sư có những ý tưởng hay có thể phát triển tiếp được nhưng không được đào sâu hơn (chủ yếu bị chính team gạt đi do lo ngại không khả thi trong thời điểm hiện tại). Bác có thấy doanh nghiệp của mình cần khuyến khích hơn để chuyển dịch dần, bắt đầu làm Research không ạ, vì các kỹ sư nếu không có hành lang để làm thì sẽ ngại và đứng trên góc nhìn của họ, cái đó không có lợi ích ngay thì sẽ bỏ qua luôn chứ không review lại.

Với phần Development, đúng là hầu hết đều thực hiện như bác @alpahx đã nói, nhưng sẽ gặp vấn đề nếu phải chuyển supplier thì tiêu chuẩn cũ do supplier cũ không giống với tiêu chuẩn của supplier mới, dẫn đến khó kiểm tra đối chiếu được.
Ví dụ như các tiêu chuẩn về mạch điện tử ở mình, ngoại trừ những mạch chuyên dụng thì không có tiêu chuẩn cụ thể nào để kiểm định. Theo bác thì R&D có nên đảm nhận việc tự xây dựng tiêu chuẩn, hay phụ thuộc các bên cung cấp?
 
Lượt thích: Nova

alpahx

Active Member
#7
Trước tiên mình xin góp ý là mình chỉ kể lại những sự việc mà mình nhìn thấy, thật sự là mình không đủ trình độ để đưa ra nhận xét hay tổng hợp gì hết.

Mình trước giờ chủ yếu làm với doanh nghiệp VN thì gần như không thấy phần Research. Đôi khi các kỹ sư có những ý tưởng hay có thể phát triển tiếp được nhưng không được đào sâu hơn (chủ yếu bị chính team gạt đi do lo ngại không khả thi trong thời điểm hiện tại). Bác có thấy doanh nghiệp của mình cần khuyến khích hơn để chuyển dịch dần, bắt đầu làm Research không ạ, vì các kỹ sư nếu không có hành lang để làm thì sẽ ngại và đứng trên góc nhìn của họ, cái đó không có lợi ích ngay thì sẽ bỏ qua luôn chứ không review lại.
Như mình đã nói phần trước, nhiều tập đoàn mỗi năm họ đăng kí hàng chục, hàng trăm Patern ( những tập đoàn khổng lồ của Mĩ thì Patern mỗi năm có thể đến hàng nghìn) nhưng thực tế sử dụng lại rất ít, chỉ cần có ý tưởng thì họ sẽ bắt tay nghiên cứu cho đến khi ra được nguyên mẫu. Tuy nhiên chi phí cho việc nghiên cứu này rất cao nên tùy vào quy mô tập đoàn mà dẫn đến việc số lượng Patern có thể hoàn thành.
Với phần Development, đúng là hầu hết đều thực hiện như bác @alpahx đã nói, nhưng sẽ gặp vấn đề nếu phải chuyển supplier thì tiêu chuẩn cũ do supplier cũ không giống với tiêu chuẩn của supplier mới, dẫn đến khó kiểm tra đối chiếu được.
Ví dụ như các tiêu chuẩn về mạch điện tử ở mình, ngoại trừ những mạch chuyên dụng thì không có tiêu chuẩn cụ thể nào để kiểm định. Theo bác thì R&D có nên đảm nhận việc tự xây dựng tiêu chuẩn, hay phụ thuộc các bên cung cấp?
Phần lớn mình thấy Supplier chạy theo tiêu chuẩn tập đoàn chứ chưa thấy việc tập đoàn thay đổi tiêu chuẩn Supplier. Tập đoàn mình đang làm có một linh kiện mà Supplier Trung Quốc không đáp ứng nổi, vậy là họ chuyển sang nhà cung cấp Hồng Kông, chất lượng tốt hơn hẳn những vẫn chưa đạt nên họ phải chuyển về Supplier Nhật Bản dù giá của nó cao hơn. Thí dụ như một tập đoàn xe máy họ muốn thêm nhà cung cấp niềng xe (vành xe) thì họ phải thực hiện các Test linh kiện đó (shockbend, roadtest,...) nếu Pass thì dùng, Fail thì từ chối. Vì nếu dùng sản phẩm này thì chất lượng sản phẩm sẽ gặp vấn đề dẫn đến uy tín tập đoàn sẽ bị ảnh hưởng. Vậy nếu bạn thay đổi tiêu chuẩn bo mạch PCB ( phần lớn là hạ thấp tiêu chuẩn xuống) dẫn đến sản phẩm bạn bị bảo hành nhiều thì sẽ dẫn đến uy tín của bạn sẽ bị hạ thấp.

Bác đã bao giờ làm với doanh nghiệp nào của VN chưa ạ?
- Trước đây mình có làm cho một công ty gia công CNC Việt Nam ở Bình Dương, công ty có một đơn hàng từ Nhật Bản bị trả về dù sản phẩm rất đẹp, khi ấy chỉ được trả lời không đạt và họ đưa cho mình xem bảng QC họ đo, hầu hết kích thước Fail. Khi ấy mình mới ra trường nên mình vẫn không hiểu lí do vì sao. Sau này khi trãi qua 2 công ty Nhật Bản thì mình đã hiểu lí do. Vậy, để làm sản phẩm cho khách hàng thì bạn phải hiểu khách hàng của mình và tuân theo tiêu chuẩn của họ.
-Tiếp thêm phần tuân theo tiêu chuẩn khách hàng, mình đã làm cho một công ty Nhật Bản cung cấp Taptic Engine cho Apple, mình được tiếp xúc với tiêu chuẩn Apple và thực sự choáng với tiêu chuẩn siêu cao và cách quản lí cực kì chặt chẽ (dù cho vẫn có ít lỗ hổng để qua mặt) của họ, và công ty Nhật Bản phải tìm mọi cách để làm cho được (cái hay của người Nhật là đây). Và với tiêu chuẩn siêu cao như thế thì chất lượng sản phẩm của Apple là điều không phải bàn cãi (thêm một cái hay nữa) :)

Tuy nhiên, với những công ty và tập đoàn non trẻ của Việt Nam muốn làm được như thế là rất khó
- Tiềm lực tài chính không đủ để lao vào nghiên cứu tràn lan.
- Kinh nghiệm chưa đủ để đưa ra những tiêu chuẩn phù hợp nhằm đẩm bảo chất lượng sản phẩm.
- Sản lượng sản phẩm thấp dẫn đến không thể ép buộc Supplier cung cấp linh kiện chất lượng tốt.
v.v...
Mình vẫn rất ngưỡng mộ các bạn đã làm ra sản phẩm cụ thể và với những sự việc mình nhìn thấy, mong có thể đóng góp chút ý kiến nhỏ vào sự thành công của các bạn.
 
Top