Dành cho Designers: Sáng tạo đúng chỗ

Discussion in 'Kiến thức' started by Nova, Nov 7, 2010.

  1. Nova

    Nova MES Lab. Founder & C.E.O

    Joined:
    Jul 30, 2007
    Messages:
    5,246
    Likes Received:
    241
    Last edited: Nov 7, 2010
    Sau mấy hôm bận rộn với hội thảo các loại cũng như dự án nâng cấp hạ tầng diễn đàn, hôm nay được ngày nghỉ, rảnh rang suy nghĩ, xin gửi tới anh em bài viết liên quan đến phát triển sản phẩm, chủ đề khá "hot" trong thời gian gần đây trên MES.

    Bài viết này dựa trên ý tưởng chủ đạo đã viết trên sách của Ulwick, CEO của hãng tư vấn Strategyn, cuốn sách dành cho các nhà thiết kế & phát triển sản phẩm mang tên "What customers want", tạm dịch "Những điều Khách hàng muốn", được xuất bản vào năm 2005. Bài viết này cũng kế thừa những câu hỏi, những kiến giải, những ví dụ minh họa mà tôi tự đặt ra trong bài thuyết trình về chương 4 (của sách này) có tên "Identifying Opportunities" (Xác định cơ hội) tại lớp học Advanced Product Design & Development dành cho học viên quốc tế thuộc hệ thống đào tạo sau đại học ngành Hệ thống công nghiệp tại ĐH Dongguk.

    Xin cảm ơn Ulwick vì cuốn sách cũng như tư duy thiết kế hướng-đến-lợi-ích-khách-hàng rất mạch lạc và đơn giản của ông.

    Mục tiêu chính của bài viết là thảo luận vấn đề: Trong thị trường cạnh tranh cũng như thị trường mới, khi nào sản phẩm của bạn có cơ hội "tỏa sáng" (khả năng chiến thắng cao), những điểm nào trên sản phẩm bạn nên dồn nguồn lực để phát triển và những điểm nào bạn nên bỏ qua. Xa hơn nữa, nếu có điều kiện, bài viết sẽ đề cập đến việc phân tích thế mạnh cũng như điểm yếu của sản phẩm của các đối thủ và các chiến lược cạnh tranh bằng sản phẩm.

    Độ dài & sức sống của Topic phụ thuộc vào việc nó có đủ hấp dẫn để lôi cuốn sự tham gia của các bạn hay không :p
     
  2. Nova

    Nova MES Lab. Founder & C.E.O

    Joined:
    Jul 30, 2007
    Messages:
    5,246
    Likes Received:
    241
    Last edited: Nov 7, 2010
    Re: For Product Developers: Sáng tạo đúng chỗ

    Tiêu đề "Dành cho Designers: Sáng tạo đúng chỗ" không phải là sự cường điệu về ngôn từ. Bản thân quá trình Thiết kế và phát triển sản phẩm (sau đây gọi tắt là NPD) là quá trình tổng hợp nhiều khâu mang tính sáng tạo rất cao. Và vì thế, để làm NPD, bạn cần đầu tư "sự sáng tạo" cho sản phẩm của mình. Vấn đề là, sự sáng tạo đó, đầu tư vào chỗ nào của sản phẩm thì phát huy hiệu quả, còn chỗ khác trên cùng sản phẩm thì lại trở thành sự lãng phí không cần thiết.

    Việc tập trung nguồn lực (nhân, tài, vật lực) cũng như sự sáng tạo, tâm huyết sai chỗ dẫn đến hai hậu quả dễ nhận thấy:

    - Lãng phí nguồn lực, sự sáng tạo do phân bổ nguồn lực vào những chỗ không mang lại hiệu quả.
    - Sản phẩm mất tính cạnh tranh do những chỗ cần được đầu tư cải tiến lại không được đầu tư.

    và dẫn đến sản phẩm thất bại trên thị trường.

    Nhưng liệu bạn, một nhà thiết kế, không phải là người mua hàng, có quyết định được yếu tố nào sẽ khiến người mua bỏ tiền ra mua sản phẩm của bạn thay vì sản phẩm của đối thủ? Về nguyên tắc, câu trả lời là "Có", nếu bạn hiểu được những nhu cầu, mong muốn của khách hàng dành cho sản phẩm của mình. Nhưng theo nhiều nghiên cứu, vấn đề muôn thuở là: Nhà thiết kế và khách hàng hình dung về sản phẩm theo các cách khác nhau, bằng những thang giá trị & hệ quy chiếu khác nhau nên phần lớn các nhà thiết kế tự bản thân họ không thể hiểu hết khách hàng muốn gì. Vì vậy, để xác định đúng chỗ cần tập trung nguồn lực và sự sáng tạo, các nhà thiết kế sẽ cần "hợp tác" với khách hàng theo một phương pháp nhất quán và khoa học để hiểu được chính xác mình cần làm gì nhằm thỏa mãn họ.

    Một trong những phương pháp ấy sẽ được thảo luận ở đây.

    =====================================

    P.S: Tôi rất mong sẽ nhận được các phản hồi, các thảo luận từ bạn đọc để chúng ta có một Topic mở, mang tính thảo luận cao & có ích cho cộng đồng. Topic này dành cho tất cả các nhà quản lý sản phẩm, các nhà thiết kế chuyên nghiệp cũng như các kỹ sư và sinh viên say mê thiết kế sản phẩm.

    Welcome ^^
     
  3. Nova

    Nova MES Lab. Founder & C.E.O

    Joined:
    Jul 30, 2007
    Messages:
    5,246
    Likes Received:
    241
    Để tiếp cận dễ dàng hơn với các lập luận sẽ nêu ra ở đây, xin giới thiệu với các bạn tư tưởng chủ đạo về thiết-kế-hướng-lợi-ích-khách-hàng.

    Theo như quan điểm này thì: Khách hàng mua một sản phẩm vì nó có thể giúp họ thực hiện các công việc của họ, đạt được các mục tiêu họ muốn hay giúp họ khắc phục các trở ngại trong công việc nào đó. Sau đây, để cho đơn giản, chúng ta sẽ quan niệm: Khách hàng mua sản phẩm vì nó giúp họ đạt được mục tiêu của họ.

    Ví dụ đơn giản cho việc này là khi bạn mua một chiếc điện thoại di động, nó giúp bạn thực hiện được công việc "gọi điện, nhắn tin SMS", giúp bạn đạt được mục tiêu "giữ liên lạc với người thân, bạn bè", khắc phục được trở ngại về "khoảng cách địa lý, điều kiện công việc,...". Hoặc, khi bạn mua một cái laptop, nó giúp bạn có thể làm việc trên đường đi công tác,...Có rất nhiều ví dụ như vậy.

    Bằng cách áp dụng quan niệm này, bạn sẽ có tiền đề tốt để bước đầu hiểu được khách hàng muốn gì.

    Hết phần sơ luận và thông tin tổng quan, sau đây là phần chi tiết về "Sáng tạo đúng chỗ" :)
     
  4. Nova

    Nova MES Lab. Founder & C.E.O

    Joined:
    Jul 30, 2007
    Messages:
    5,246
    Likes Received:
    241
    Re: For Product Developers: Sáng tạo đúng chỗ

    Giả thiết ban đầu:

    Tình huống đặt ra trong topic này khi thảo luận về "Sáng tạo đúng chỗ" là bạn/công ty của bạn muốn phát triển một sản phẩm hoàn toàn mới (chưa có trên thị trường) hoặc cải tiến các sản phẩm đã có thành phiên bản mới để nâng cao tính cạnh tranh với các đối thủ trong cùng phân khúc.

    Khi mục tiêu của khách hàng cần đạt được chưa được thỏa mãn bởi các sản phẩm hiện có, cơ hội dành cho sản phẩm mới hoặc sản phẩm có tính năng mới sẽ xuất hiện. Khi này, việc bạn đầu tư nguồn lực vào việc phát triển sản phẩm mới/tính năng mới thỏa mãn được mục tiêu người mua cần đạt được là sự đầu tư hợp lý và nên làm.

    Ví dụ: Vào thập kỷ 90, những khác hàng khách hàng cần soạn thảo văn bản có nhu cầu về một công cụ dễ sử dụng, chỉnh sửa, sao lưu,...khả năng dàn trang phong phú, tùy biên phông chữ,...Nhu cầu này có nhưng chưa được thỏa mãn với các công cụ đang có lúc đó, và những sản phẩm như MS Office ra đời, đáp ứng được các nhu cầu trên, giúp khách hàng đạt được "mục tiêu" là "soạn thảo văn bản nhanh hơn, dễ hơn, linh hoạt hơn; sao lưu, chỉnh sửa tiện lợi hơn", và đã thu được thành công lớn.

    Ngược lại, khi mục tiêu/nhu cầu của khách hàng đã được thỏa mãn, việc đầu tư thêm nguồn lực để phát triển tính năng đáp ứng mục tiêu đó là sự đầu tư không hiệu quả, không hợp lý và gây lãng phí, làm giảm tính cạnh tranh của sản phẩm. (có ngoại lệ, sẽ bàn sau)

    Ví dụ: Phần lớn các máy in hiện nay có thể in với tốc độ cỡ 20-30 trang giấy/phút (xem: http://en.wikipedia.org/wiki/Printer_%28computing%29 ). Với tốc độ này, cứ 2-3 giây, sẽ có một trang được in ra. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu nhà sản xuất máy in tập trung nghiên cứu để nâng tốc độ in lên 100-200 trang/phút? Liệu sự cải tiến ấy có mang lại tiện ích thực sự cho khách hàng khi làm việc? Sự tiện ích ấy có ý nghĩa nhiều đến mức khách hàng sẵn sàng bỏ thêm tiền để nâng cấp máy in đang dùng lên loại máy năng suất cao này hay 20-30 trang/phút đã là quá đủ cho nhu cầu của họ?

    ~> Việc xác định tính năng/chỉ tiêu nào của sản phẩm cần tập trung cải tiến, cần đầu tư nguồn lực là rất quan trọng! Nó giúp bạn không đi chệch hướng và mang lại những giá trị thực sự cho khách hàng - người mua, qua đó nâng cao tính cạnh tranh và khả năng thành công của sản phẩm.

    Việc xác định các tính năng/chỉ tiêu này, sau đây sẽ được gọi chung là xác định "Cơ hội" nào dành cho sản phẩm. (Ulwick dùng từ Opportunity)
     
  5. Sơn MDC

    Sơn MDC <b>Quản lý | Manager</b></br><b>Giải Nhì vòng 4 cu

    Joined:
    Feb 23, 2009
    Messages:
    410
    Likes Received:
    16
    Re: For Product Developers: Sáng tạo đúng chỗ

    theo em nghĩ từ "đúng chỗ" ở đây vẫn chưa ăn khớp với ý mà anh diễn giải ở dưới. Nó làm cho người đọc liên tưởng đến việc sáng tạo phụ thuộc vào không gian và thời gian hơn là nghĩ đến những bất hợp lý của cái mới.
    Người đưa ra ý tưởng phải đủ "tỉnh tảo" để không "đắm chìm" vào cơ man ý tưởng của mình. Vẫn biết một ý tưởng được đưa ra phải cân nhắc, xem xét về tình khả thi của nó trong thời gian nhất định (hiện tại, 1 năm sau, 5 năm sau), như anh nói ở "Topic #1" "Encourage Wild Ideas" - "Cổ vũ cho những ý tưởng hoang dã/kỳ lạ/ngớ ngẩn/buồn cười (nhất)". Nhưng có những ý tưởng nên "dẹp" ngay từ đầu. Có rất nhiều lý do để "dẹp", nhưng lý do trước hết đó là ko đáp ứng được nhu cầu người tiêu dung (trong thời gian nhất định nào đó ). Điều này cũng giống như khái niệm "nhanh /chậm". Muốn nói một chiếc xe chạy nhanh hay chậm thì phải tìm cái làm mốc. Cũng như vậy, muốn nói "đúng chỗ" hay không, theo em phải lấy thời gian để xem xét.

    mong mọi người đóng góp ý kiến
     
  6. quynhchi

    quynhchi New Member

    Joined:
    May 23, 2011
    Messages:
    4
    Likes Received:
    0
    Last edited: May 24, 2011
    Ðề: Dành cho Designers: Sáng tạo đúng chỗ

    Mình xin đóng góp cho chủ đề này bằng cách nhặt ra những thông tin liên quan trong cuốn sách về marketting của Phillip Kortler. Theo cuốn sách này thì từ Đúng chỗ ( có thể nôm na là Gãi đúng chỗ ngứa không nhỉ? :D ) là trước khi sáng tạo ra một sản phẩm để tiêu dùng bạn phải trả lời được câu hỏi " Về thực chất người mua sẽ mua cái gì? ", ông gọi quá trình tìm câu trả lời cho câu hỏi này là : thiết kế Hàng hóa ở cấp độ Ý tưởng.
    1.Hàng hóa ở cấp độ Ý tưởng.
    Người đứng đầu công ty Revlon, một hãng mỹ phẩm nổi tiếng của Mỹ tuyên bố : “ Tại nhà máy chúng tôi sản xuất mỹ phẩm, tại cửa hàng chúng tôi bán niềm hy vọng”. Người thiết kế phát hiện ra những nhu cầu ẩn sau những sản phẩm mà mình sẽ thiết kế để bán không chỉ những thuộc tính chức năng của nó mà còn là những lợi ích mà nó đem lại cho người sử dụng vì thế có thể thay thuật ngữ Hàng hoá bằng cụm từ “ Phương tiện bù đắp". Ở đây đòi hỏi người thiết kế sản phẩm phải nhận biết và hiểu khách hàng kỹ đến mức độ : sản phẩm mình thiết kế ra sẽ đáp ứng được đúng thị hiếu nào của khách và vì đáp ứng đúng cái mà khách hàng đang cần nên tự nó được tiêu thụ.

    Định nghĩa Hàng hóa : Hàng hoá - là tất cả những gì có thể thoả mãn được nhu cầu hay mong muốn của con người và được cung ứng cho thị trường nhằm mục đích thu hút sự chú ý, mua, và sử dụng.

    Nhu cầu : là cảm giác thiếu hụt một cái gì đó mà con người cảm nhận được.
    Nhu cầu của con người rất đa dạng và phức tạp :
    • Nhu cầu sinh lý cơ bản : ăn, ở, mặc, sưởi ấm, an toàn tính mạng...
    • Nhu cầu xã hội : sự thân thiết gần gũi với đồng loại, uy tín và tình cảm gắn bó...
    • Nhu cầu cá nhân : tri thức và sự tự thể hiện mình...

    Mong muốn: là một nhu cầu có dạng đặc thù, tương ứng với trình độ văn hoá và nhân cách của cá thể.
    Mong muốn được biểu hiện ra thành những đối tượng có khả năng thoả mãn nhu cầu theo phương thức mà nếp sống văn hoá của xã hội đó vốn quen thuộc.
    Ví dụ người Mỹ khi đói sẽ tìm bánh mì với thịt băm viên, khoai tây chiên và một cốc C. Người Hà Nội thì có thể cần một bát phở bò (chín gầu, tái) hay như tớ là thèm phở gà đùi nước trong, hành trần, có vắt chanh, ăn với quẩy! hic.
    Khi ta năng tầm sản phẩm lên mức đáp ứng được Mong muốn của người tiêu dùng, khả năng sản phẩm được người tiêu dùng ưa chuộng cao hơn. Mình nghĩ vì lý do này mà kem đánh răng Colgate (nếu mình nhớ không nhầm) khi tiếp cận thị trường Việt Nam đã có vị Muối ( hồi bao cấp ai đánh răng bằng muối bao giờ chưa? ), hương Trà xanh, hương Chanh mà không phải là hương dâu tây hay bạc hà.

    Hàng hóa có thể là :
    - những vật thể hữu hình ( như một chiếc đầm dạ tiệc)....,
    - dịch vụ ( trang điểm, vấn tóc, mát sa)... ,
    - mặt bằng (địa điểm cửa hàng, diện tích)...,
    - tổ chức và ý tưởng ( nội thất, trưng bày mặt tiền / Window Display)...,
    - người ( cầu thủ, người mẫu...)

    2. Hàng hoá theo Ý tưởng được biến thành Hàng hóa ở cấp độ Hiện thực : có 5 đặc tính :
    • Các thuộc tính chức năng. ( áo che phần thân trên, quần che phần thân dưới )
    • Chất lượng ( thể hiện ra bằng giá cả, chất lượng thẩm mỹ, chất lượng gia công..)
    • Bố cục đặc thù ( thể hiện được ý tưởng thiết kế : tỷ lệ, phom dáng, cách thức phối hợp chất liệu, màu sắc, cách thức trang trí, các phụ kiện...) Trong một bộ trang phục, các yếu tố trên được sắp xếp, cân nhắc sao cho chúng cùng nói lên tiếng nói về phong cách của người mặc.
    • Nhãn hiệu / Thương hiệu / Phong cách
    • Bao gói đặc thù ( bảo quản , ghi nhãn hiệu và thông tin mô tả hàng hoá, sự trình bày giúp kích thích tiêu thụ sản phẩm)

    3 . Hàng hoá ở cấp độ Hoàn chỉnh : Những cách thức để chào bán hàng hoá có hiệu quả. Đó là khi hàng hoá đến được tay người tiêu dùng và đảm bảo khách hàng hài lòng với sản phẩm mình mua được, đạt sự tin cậy và còn quay trở lại. Vd : thái độ quan tâm tới khách hàng, tư vấn cho khách hàng, đưa hàng đến tận nhà, ...

    Khi thiết kế bạn cần có tư duy của một nhà kinh tế, vì vậy mình nghĩ có một cuốn sách khác cũng hữu ích là Nhà tự nhiên kinh tế học của Robert H Frank.
     

Share This Page

Users Viewing Thread (Users: 0, Guests: 0)

Loading...