Kim nung xanh - Nghệ thuật gia công trong chế tác Đồng hồ

Discussion in 'Chuyên đề Kỹ thuật & Công nghệ' started by MES LAB, Aug 5, 2017.

  1. MES LAB

    MES LAB Active Member Staff Member

    Joined:
    Jul 25, 2010
    Messages:
    426
    Likes Received:
    228
    Sau topic về Thép 904L, sau vật liệu hôm nay là gia công, luyện kim.
    kx.png
    Kim xanh trên một chiếc Chronoswiss. Ảnh: Novatime Lab.
    Màu xanh của kim được tạo ra bằng cách nung thép trắng với độ mịn và màu sâu đồng đều, không phải thứ màu xanh "vụng về và nhợt nhạt" bằng các kỹ thuật sơn, mạ thông thường. ;)

    Màu mà Người chơi đồng hồ thường bị mê mẩn ngoài những cái khác, quen thuộc như: thương hiệu hàng top, máy móc tinh xảo, trang trí cầu kỳ, chất liệu quý hiếm,...

    Dù là đồng hồ xa xỉ hay đồng hồ tầm trung, một chiếc kim xanh được bố trí hợp lý luôn là điểm nhấn đáng chú ý và mang đến sức hút khó cưỡng.
    ...
    Còn tiếp
     
  2. MES LAB

    MES LAB Active Member Staff Member

    Joined:
    Jul 25, 2010
    Messages:
    426
    Likes Received:
    228
    Shot cận cảnh "thần thánh" :)

    kx 1.jpg

    Cận cảnh kim xanh (Chronoswiss).
     
  3. MES LAB

    MES LAB Active Member Staff Member

    Joined:
    Jul 25, 2010
    Messages:
    426
    Likes Received:
    228
    Màu sắc của kim xanh

    Kim xanh có đặc điểm là khi nhìn dưới các góc khác nhau, sẽ cho các màu khác nhau, và cả độ “xanh” cũng rất khác nhau. Hình bên dưới cho thấy, với cùng một chiếc đồng hồ, nhìn ở góc chính diện hoặc khi ánh sáng quá mạnh chiếu vuông góc, kim sẽ chỉ có màu đen.

    kx 2.png
    Như ở 3 hình trên, ta nhìn và so sánh thử:
    ...
    Cùng một chiếc đồng hồ, nhìn ở góc chính diện hoặc khi ánh sáng quá mạnh chiếu vuông góc, kim sẽ chỉ có màu đen.
     
  4. MES LAB

    MES LAB Active Member Staff Member

    Joined:
    Jul 25, 2010
    Messages:
    426
    Likes Received:
    228
    Màu sắc khác nhau tạo ra trên bề mặt thép theo các nhiệt độ ram khác nhau.

    kx 3.png
    Màu sắc khác nhau tạo ra trên bề mặt thép theo các nhiệt độ ram khác nhau. | Zaereth/Wikipedia.
    Để hiểu được sự thay đổi về màu sắc này, chúng ta cần hiểu về cơ chế hình thành màu xanh của kim. Kim xanh vốn ban đầu là thép trắng (inox), được “tôi” (quench) để có độ cứng vững cần thiết.

    Thép được tôi bằng cách nung nóng lên nhiệt độ cao trong khoảng hơn 700-900 độ C rồi làm nguội trong các dung dịch như nước, dầu,….

    Trong luyện kim, thông thường, để tránh thép quá cứng mà hóa giòn, người ta thường “ram” (temper) bằng cách nung thép đã tôi lên nhiệt độ 200-500 độ C sau đó cho nguội từ từ để thay đổi cấu trúc vật liệu cũng như khử bớt ứng suất cơ học bên trong.

    Có một điểm thú vị xảy ra ở đây: Khi ram ở nhiệt độ khác nhau, bề mặt thép sẽ tạo ra các màu khác nhau, thành một dải liên tục biến đổi theo nhiệt độ như hình trên.
     
    ngocluan164 and umy like this.
  5. MES LAB

    MES LAB Active Member Staff Member

    Joined:
    Jul 25, 2010
    Messages:
    426
    Likes Received:
    228
    Có thể giải thích đơn giản như sau về màu xanh của thép: Khi nung lên nhiệt độ ram, bề mặt thép (kim) bị oxy hóa, tạo nên các lớp oxide có độ dày mỏng khác nhau tùy nhiệt độ.
    kx 4.png
    Minh họa hiện tượng giao thoa màng mỏng (màng màu tím) | Wikimedia Commons.

    Các lớp oxide này rất mỏng và không hoàn toàn trong suốt mà chỉ cho ánh sáng đi qua một phần, do đó, khi có ánh sáng, một số xuyên qua oxide và phản xạ ở bề mặt dưới lớp oxide, một số phản xạ ngay mặt ngoài của lớp oxide. Hai luồng sáng sau khi phản xạ giao thoa với nhau trên bề mặt kim theo hiện tượng giao thoa màng mỏng.

    Tùy độ dày lớp oxide cũng như góc nghiêng của ánh sáng mà sự giao thoa tạo ra các màu khác nhau mà chúng ta nhìn thấy. Về mặt lý thuyết, màu xanh phổ biến dùng trong các kim đồng hồ được tạo ra khi ram ở nhiệt độ quanh 300 độ C.
     
    umy likes this.
  6. MES LAB

    MES LAB Active Member Staff Member

    Joined:
    Jul 25, 2010
    Messages:
    426
    Likes Received:
    228
    Gia công kim xanh trong chế tác đồng hồ

    Kỹ thuật ram thép cũng như màu sắc xuất hiện trên bề mặt thép khi ram đã có từ thời cổ đại và đã được ứng dụng ngay từ những ngày đầu của ngành sản xuất đồng hồ.

    Dù chưa thể tìm ra tư liệu ghi chép chính xác về chiếc kim xanh đầu tiên, nhưng từ năm 1783 (?!), Breguet đã giới thiệu mẫu kim mắt ngỗng mang tên mình trên chất liệu vàng và thép xanh.

    Sự hoàn thiện công nghệ đó củng cố cho giả thiết kim xanh đã xuất hiện và được dùng rộng rãi từ trước đó khá lâu.

    kx 6.jpg

    Kim Breguet làm từ thép xanh cho đồng hồ bỏ túi. Ảnh: Breguet.


    Hiện nay, trong thực tế, để chế tạo kim xanh từ thép, người ta làm theo các bước:

    • Tôi cứng kim
    • Gia công loại bỏ bavia
    • Ram lần 1 (làm mềm)
    • Mài tinh để đạt độ sắc nét, khử bụi
    • Nhuộm xanh kết thúc
    Tùy quy mô công nghiệp hay thủ công và tùy độ tinh xảo yêu cầu, có thể thêm bớt một hoặc vài bước vào quy trình cơ bản bên trên.

    Với những kim cao cấp, yêu cầu độ tinh xảo và đồng đều cao, đảm bảo tính thẩm mỹ, cả quy trình từ tôi, gia công sơ, mài tinh, nhuộm xanh đều được làm thủ công, đôi khi với sự hỗ trợ của những thiết bị kiểm soát nhiệt độ tinh xảo. Một số phụ gia hoặc thủ thuật có thể được sử dụng để làm nên những màu xanh đặc biệt, như là các “bí quyết” công nghệ của các nhà chế tác đồng hồ.

    Giới chơi đồng hồ nghiệp dư cũng rất hứng thú với việc chế tạo kim xanh, cho đồng hồ đeo tay, bỏ túi hoặc treo tường. Có nhiều bài viết và video hướng dẫn chi tiết cách “nhuộm xanh” thép, ví dụ cho ốc vít hoặc cho kim sử dụng các thiết bị đơn giản, dễ kiếm.
     
  7. MES LAB

    MES LAB Active Member Staff Member

    Joined:
    Jul 25, 2010
    Messages:
    426
    Likes Received:
    228
    Tất nhiên, chất lượng và độ tinh xảo không thể so được với các nhà chế tác chuyên nghiệp.
    Video từ Clickspring còn cung cấp chi tiết giải thích trực quan về nguyên lý tạo màu xanh do giao thoa ánh sáng trên màng oxide.

    kx 7.png
    Hình chụp từ video hướng dẫn gia công kim xanh. Ảnh: Clickspring/Youtube.
     
  8. Novatime

    Novatime New Member

    Joined:
    Aug 5, 2017
    Messages:
    6
    Likes Received:
    5
    Kim xanh trong các đồng hồ hay gặp

    Ngày nay, kim xanh được coi như một trong những xu hướng khác biệt hóa đồng hồ, có tác dụng mạnh mẽ trong việc làm nổi bật thiết kế trên phần mặt. Ở nhiều hãng đồng hồ, kim xanh được chế tác hoàn hảo nhờ các bí quyết công nghệ còn là điểm nhấn quan trọng để khẳng định đẳng cấp thương hiệu.

    Tuy nhiên, không phải vì thế mà kim xanh trở nên quá xa tầm với đối với người dùng đồng hồ cơ bản và tầm trung. Có nhiều mẫu đồng hồ chỉ ở tầm 5-10 triệu đồng cũng có những bộ kim được làm xanh rất tốt. Một vài ví dụ về kim xanh ở các mức giá khác nhau được đưa ra ở các hình minh họa bên dưới.

    kx 8.png
    Tisell

    kx 9.png
    Mido
     
  9. Novatime

    Novatime New Member

    Joined:
    Aug 5, 2017
    Messages:
    6
    Likes Received:
    5
    Last edited: Aug 5, 2017
    kx 10.png
    Baume et Mercier


    kx 11.png
    Chronoswiss |


    kx 12.png
    Cartier


    kx 13.png IWC

    Ảnh: Novatime Lab
     
  10. Novatime

    Novatime New Member

    Joined:
    Aug 5, 2017
    Messages:
    6
    Likes Received:
    5
    Lời kết

    [thanks].jpg


    Kim xanh, ở thời điểm hiện tại, vừa là điểm nhấn cho thiết kế, vừa là chỉ dấu cho trình độ chế tác, vừa là yếu tố khiến người chơi đồng hồ say mê và đôi khi nó còn trở thành chủ đề thú vị, đầy thử thách để DIY.

    Nguyên lý và kỹ thuật chế tạo kim xanh ở bình diện phổ thông đã được xác lập nên rất nhiều đồng hồ ở các khoảng giá khác nhau có thể trang bị loại kim đặc biệt này. Tất nhiên, sẽ có những đồng hồ đỉnh cao được trang bị kim xanh chế tạo với bí quyết riêng tạo thành điểm nhấn quan trọng.

    Kim xanh, ngoài tác dụng thẩm mỹ, trình diễn công nghệ, còn rất bền với thời gian do tác dụng bảo vệ của lớp oxide với lõi thép giúp tránh rỉ sét. Có những bộ kim xanh vẫn còn rất mới từ hàng trăm năm qua, và chúng vẫn đang tiếp tục kể những câu chuyện về một trong những chi tiết tưởng như đơn giản nhưng lại thú vị nhất trong chiếc đồng hồ.

    Nova @ Novatime Lab.
    Editor @ Novatime Team
     
    ngocluan164 and Nova like this.

Share This Page

Users Viewing Thread (Users: 0, Guests: 0)

Loading...