Phân tích sản phẩm: Kỹ thuật ngược (Reverse Engineering) cho Giải mã công nghệ, Thiết kế & Phát triển sản phẩm

MES LAB

Well-Known Member
Ban Quản trị
Author
Trong phát triển sản phẩm mới, một trong những cách tốt nhất để học và phát triển thiết kế của riêng mình là học hỏi từ những thiết kế đã có, từ các nhà sản xuất khác trên thị trường. Việc này giúp nắm bắt công nghệ nhanh hơn (với những sản phẩm mới, chưa làm bao giờ), giảm bớt những mò mẫm không cần thiết, rút tỉa kinh nghiệm và tránh được một số lỗi mà các thiết kế hiện có đang gặp phải, rút ngắn thời gian và kinh phí nghiên cứu, phát triển sản phẩm.
Cách làm này được hiện thực hóa ở doanh nghiệp bằng nhiệm vụ: Phân tích sản phẩm.

Phân tích sản phẩm sản phẩm phích đun & giữ nhiệt. Link:


Việc “học hỏi” này là một cách tiếp cận đến từ “Kỹ thuật ngược” (Reverse engineering), hay hẹp hơn là “Thiết kế ngược” (Reverse design). Kỹ thuật ngược, hiểu một cách nôm na, là cách tiếp cận trong đó người ta nghiên cứu cấu trúc, hình thái, nguyên lý công nghệ,...của một hệ thống đã có và từ đó phân tích, nhận định,...để đưa ra các thiết kế của hệ thống MỚI khác biệt (nhiều ưu điểm hơn, phù hợp hơn) so với hệ thống cũ. Kỹ thuật ngược không có nghĩa là “copy” đơn thuần.
Các phương tiện truyền thông, do ảnh hưởng của thương mại, thường truyền đi khái niệm kỹ thuật ngược chủ yếu gắn với Scan 3D & In 3D. Hai khái niệm (3D) này rõ ràng là quan trọng, nhưng không phải là tất cả của Kỹ thuật ngược. Cách tiếp cận này còn có nhiều lớp nội dung sâu sắc hơn thế, đi sâu vào công nghệ, phân tích đối sánh, cải tiến, đổi mới,...hay nói cách khác là đi sâu vào giải mã sản phẩm từ nền tảng lõi, chứ không dừng lại ở việc tái tạo, sao chép kiểu dáng, kích thước,...bề ngoài.

Bóc tách sản phẩm lò vi sóng. Link:

Khi bóc tách (để phân tích) sản phẩm, các linh kiện sẽ được tháo rời đến từng part hoặc từng component nhỏ nhất (đã đóng gói thành kiến trúc tích hợp, không thể phân rã thêm). Các parts/components này sẽ được nghiên cứu, đo đạc, đánh giá, ghi chép,...để rút ra các thông tin hữu ích để phục vụ so sánh, lựa chọn thay thế và để cải tiến sau này. Từ việc bóc tách, kiến trúc sản phẩm cũng như nguyên lý công nghệ được làm sáng tỏ. Đội ngũ thiết kế có thể phác thảo ra mô hình công nghệ của sản phẩm thông qua các biểu đồ chức năng (functional diagram) và layout hình học. Đây là một phần quan trọng của việc Giải mã công nghệ - từ đó mà các kỹ sư có cơ sở để đề xuất các cải tiến, sáng tạo, đổi mới,...để tạo ra phiên bản tốt hơn/phù hợp hơn cho sản phẩm tương lai.

Xây dựng kiến trúc sản phẩm - quy hoạch chức năng & parts/components. Ảnh: RDI ToolKit Advanced Edition.


Ví dụ về Layout hình học sản phẩm đèn LED để bàn. Ảnh chụp từ sách Thiết kế và Phát triển sản phẩm.


Việc bóc tách sản phẩm này cũng sẽ phục vụ đắc lực cho công tác phát triển concept sản phẩm. Để làm ra thiết kế sản phẩm, đầu tiên cần có các concept mô tả công nghệ và thiết kế. Các concept này được phát triển dựa vào 2 nguồn chính: bên trong (in-house) và bên ngoài (external search). Bóc tách sản phẩm là cách hiệu quả để tìm kiếm giải pháp công nghệ từ bên ngoài, cùng với một số phương pháp khác như: tìm patent, tham vấn chuyên gia, phỏng vấn người dùng,...
1598946580918.png

Mô tả quá trình tạo concept sản phẩm. 2a là "tìm bên ngoài". Trích từ RDI ToolKit Advanced Edition: https://meslab.vn/shop/rdi-toolkit-advanced-d-edition/

Phân tích sản phẩm, nếu làm tốt, sẽ cho một bộ hồ sơ hoàn chỉnh về sản phẩm định làm, bao gồm thông tin chi tiết về các sản phẩm đối thủ, ưu nhược điểm của chúng, so sánh chúng với nhau, các ý tưởng cải tiến, các nguồn cung cấp linh kiện mới,...
Một số thông tin cần xây dựng sau khi phân tích sản phẩm:
  1. BOM chi tiết của sản phẩm (Bill of Materials - danh mục vật tư)
  2. Danh mục nhà cung cấp đã tìm được, danh mục thay thế (alternatives)
  3. Tái tạo sơ đồ công nghệ, biểu đồ chức năng, layout hình học, thậm chí là bản vẽ 3D chi tiết dạng assembly bằng CAD
  4. Đặc điểm thiết kế & công nghệ; ưu, nhược điểm của mỗi sản phẩm ở từng khía cạnh, so sánh tổng thể các sản phẩm với nhau
  5. Các phương án cải tiến, đổi mới, phù hợp về công nghệ rút ra?
  6. Nhận định về chiến lược phát triển sản phẩm của các hãng đối thủ thông qua hiểu biết thu thập được
  7. Một số thông tin quan trọng khác để hoàn thành bộ Hồ sơ chân dung sản phẩm, bao gồm cả đánh giá các yếu tố thị trường, khả năng cung ứng linh kiện, vật tư, mức độ phù hợp sản xuất với doanh nghiệp mình.

Bóc tách công nghệ của sản phẩm qua functional diagram.

Chất lượng của bản Hồ sơ chân dung sản phẩm thu được đóng vai trò rất quan trọng cho việc đánh giá khả thi dự án phát triển sản phẩm. Khi được phê duyệt triển khai, Hồ sơ này giúp ích rất nhiều trong phát triển concept (công nghệ & thiết kế) để góp phần làm ra sản phẩm khác biệt, có tính khả thi về sản xuất, có sức cạnh tranh và đảm bảo tỷ lệ thành công cao cho doanh nghiệp.
Chúng tôi có thể sẽ chia sẻ một số tài liệu mẫu về Hồ sơ chân dung sản phẩm về một số mảng hàng, dựa trên các dự án mà team trực tiếp thực hiện, nếu điều này là hữu ích và nhận được sự quan tâm của cộng đồng kỹ thuật.

Ví dụ một phần (nhỏ) của BOM vật tư sản phẩm phích đun & giữ nhiệt. Ảnh: MES LAB Team.

MES LAB Team.
 

Đặt mua Tài liệu Thiết kế & Phát triển sản phẩm với giá ưu đãi

Lucas Ngo

New Member
Nhắc đến Thiết kế ngược, mọi người đang hiểu là in, quét 3D thôi. Tuy nhiên thiết kế ngược chính xác là "tìm hiểu một thiết kế có sẵn để hiểu được các quyết định thiết kế, tại sao thiết kế đó lại được chọn" => như vậy phải đặt mình vào bối cảnh thiết kế cụ thể, phân tích tình huống và đưa ra các quan điểm

Các anh in, quét 3D là công cụ thực hiện, có ưu điểm là nhanh, nếu "copy" thì là phương án tốt nhất. Nhưng để sang ngưỡng "steal" được các ý tưởng, hiểu được vấn đề thì phải nhìn vào tổng thể. Lúc đấy công cụ là thứ yếu.

Dĩ nhiên là tư duy ngon mà không có công cụ thì cũng vứt :D
 

Nova

MES Lab. Founder & C.E.O
Cách nhanh nhất để làm ra sản phẩm mà mình chưa làm bao giờ là: Mua các sản phẩm đang có trên thị trường về mà tháo ra, quan sát, ghi chép, phân tích, tái tạo và làm khác biệt ;)
 

winly9x

New Member
Hình như bác nhầm khái niệm Reverse và Benchmark.
Theo em hiểu Reverse là quá trình Scan, Bóc tách scan. Sau đó mô hình hóa 3D ( bằng các cách khác nhau)m, 2D. Tạo dựng model mới ( In hoặc làm thế nào đó)
còn Benchmark mới là nghiên cứu sản phẩm công ty khác, tìm ưu nhược điểm, học hỏi ứng dụng vào sản phẩm của mình.
Không biết thế đúng không các bác nhỉ.
 

Nova

MES Lab. Founder & C.E.O
Mình thấy Reverse như trên khá giống với định nghĩa đó chứ. Trong khái niệm reverse không đề cập cụ thể là Scan, 3D,...hay gì.

1599197696551.png


Thêm url tham khảo:
- https://vi.wikipedia.org/wiki/Kỹ_nghệ_đảo_ngược
- https://en.wikipedia.org/wiki/Reverse_engineering

Benchmark về mặt khái niệm trong ngành liên quan đến Reverse thì mình chưa tìm hiểu nhưng nếu trong Thiết kế và Phát triển sản phẩm thì Benchmark = mua sản phẩm các đối thủ về soi xem specs, tính năng,...như nào >> lấy đó làm cơ sở để quyết định thông số, tính năng của mình.

(trên cơ sở cân đối bài toán kinh tế-kỹ thuật và xác định ưu tiên dựa vào nhu cầu đã nắm bắt của phân khúc khách hàng mục tiêu)
 

MES LAB

Well-Known Member
Ban Quản trị
Author
Hình như bác nhầm khái niệm Reverse và Benchmark.
Theo em hiểu Reverse là quá trình Scan, Bóc tách scan. Sau đó mô hình hóa 3D ( bằng các cách khác nhau)m, 2D. Tạo dựng model mới ( In hoặc làm thế nào đó)
còn Benchmark mới là nghiên cứu sản phẩm công ty khác, tìm ưu nhược điểm, học hỏi ứng dụng vào sản phẩm của mình.
Không biết thế đúng không các bác nhỉ.
Khái niệm về về thiết kế ngược ở Việt Nam và trên thế giới đang có sự sai khác. Tại Việt Nam, mọi người đang hiểu rằng thiết kế ngược là quét 3D và dựng lại file CAD theo mẫu có sẵn. Tuy nhiên khái niệm này được mở rộng ra rất nhiều trên thế giới. Cụ thể như bác @Nova trích dẫn.
 

MES LAB

Well-Known Member
Ban Quản trị
Author
Mình thấy Reverse như trên khá giống với định nghĩa đó chứ. Trong khái niệm reverse không đề cập cụ thể là Scan, 3D,...hay gì.

View attachment 7320

Thêm url tham khảo:
- https://vi.wikipedia.org/wiki/Kỹ_nghệ_đảo_ngược
- https://en.wikipedia.org/wiki/Reverse_engineering

Benchmark về mặt khái niệm trong ngành liên quan đến Reverse thì mình chưa tìm hiểu nhưng nếu trong Thiết kế và Phát triển sản phẩm thì Benchmark = mua sản phẩm các đối thủ về soi xem specs, tính năng,...như nào >> lấy đó làm cơ sở để quyết định thông số, tính năng của mình.

(trên cơ sở cân đối bài toán kinh tế-kỹ thuật và xác định ưu tiên dựa vào nhu cầu đã nắm bắt của phân khúc khách hàng mục tiêu)
So sánh thiết kế (Benchmarking) cùng với bóc tách, phân tích sản phẩm (teardown) là 2 hoạt động song song trong thiết kế ngược (reverse engineering). Về cơ bản thì nó giống như những cái bác đã nêu: tìm hiểu thông tin đối thủ để xác định thông số sản phẩm, chiến lược sản phẩm của cty.

Về lý thuyết, so sánh thiết kế (Benchmark) trong thiết kế & phát triển sản phẩm được chia làm 7 bước:
B1: Tạo danh sách các vấn đề về thiết kế
B2: Liệt kê các sản phẩm cạnh tranh hoặc các sản phẩm liên quan (sản phẩm có nguy cơ cạnh tranh với sản phẩm của mình)
B3: Tìm kiếm thông tin (nhà cung cấp linh kiện, chi phí linh kiện,...)
B4: Bóc tách các sản phẩm trong họ sản phẩm
B5: Đánh giá các tính năng
B6: Xác định sản phẩm cạnh tranh có tính năng tốt nhất trong họ sản phẩm vừa bóc tách
B7: Phát triển xu hướng

Các khái niệm này ở Việt Nam vẫn còn được hiểu theo nghĩa khá hẹp.
 
Lượt thích: Nova

Nova

MES Lab. Founder & C.E.O
So sánh thiết kế (Benchmarking) cùng với bóc tách, phân tích sản phẩm (teardown) là 2 hoạt động song song trong thiết kế ngược (reverse engineering). Về cơ bản thì nó giống như những cái bác đã nêu: tìm hiểu thông tin đối thủ để xác định thông số sản phẩm, chiến lược sản phẩm của cty.

Về lý thuyết, so sánh thiết kế (Benchmark) trong thiết kế & phát triển sản phẩm được chia làm 7 bước:
B1: Tạo danh sách các vấn đề về thiết kế
B2: Liệt kê các sản phẩm cạnh tranh hoặc các sản phẩm liên quan (sản phẩm có nguy cơ cạnh tranh với sản phẩm của mình)
B3: Tìm kiếm thông tin (nhà cung cấp linh kiện, chi phí linh kiện,...)
B4: Bóc tách các sản phẩm trong họ sản phẩm
B5: Đánh giá các tính năng
B6: Xác định sản phẩm cạnh tranh có tính năng tốt nhất trong họ sản phẩm vừa bóc tách
B7: Phát triển xu hướng

Các khái niệm này ở Việt Nam vẫn còn được hiểu theo nghĩa khá hẹp.
7 bước này hay quá.

Ae cho hỏi là sách Product Design của Otto có nêu cụ thể các bước này không?
 

WMT

Active Member
Moderator
Reverse Engineering được hiểu là cả một quá trình thiết kế và tính toán , trong đó Scan 3d hay In 3d chỉ là một trong những bước thực hiện. Nói một cách dễ hiểu hơn thì RE có thể coi là Quy trình Công nghệ, trong đó bao gồm nhiều nguyên công: lấy mẫu, dựng mẫu, tạo mẫu, phân tích thông số công nghệ, phân tích nguyên lý, tính toán thiết kế, lựa chọn vật liệu,...) nhưng có một điểm chung dễ thấy đó là RE cần đi từ một mẫu vật lý có sẵn. RE ứng dụng nhiều trong ngành công nghiệp chế tạo nói chung ( thuật ngữ này ít được dùng cho bên mảng điện điện tử, dù cũng có thiết kế ngược mạch, dịch ngược nguyên lý mạch điện...)

RE khi thực hiện sao chép 1 part, thì đơn giản là scan, dựng, in 3d nếu cần. khi đó công viêc trở nên đơn giản. Nhưng RE cả một sản phẩm gồm nhiều chi tiết thì bài toán sẽ khác biệt rất nhiều, nó sẽ bao gồm lấy mẫu, tính toán chuỗi kích thước lắp ghép để ra được bản vẽ thiết kế hoàn chỉnh của các cụm chi tiết, chi tiết trong toàn bộ sản phẩm. Việc không có sự tính toán thiết kế khi RE dẫn đến hệ lụy nguy hiểm là mẫu làm ra không lắp ghép được vì không khống chế được dung sai chế tạo và dung sai lắp ghép.

Quá trình scan và dựng mẫu nếu chỉ đơn thuần là dùng phần mềm để sao chép cũng dẫn đến một mô hình 3D "chắp va" với những kích thước không "tường minh", không đo lường được khi chế tạo, đây không đc gọi là một chi tiết thiết kế hoàn chỉnh.
Ví dụ: 1 sản phẩm được thiết kế từ đầu, các bề mặt được dựng hình bằng các cung tròn có tọa độ rõ ràng, sau khi ép nhựa, mẫu co ngót, sai số, chính vì thế khi scan 3d, các mặt trở thành free form, các đường trở thành spline, các góc cạnh suy biến trở nên méo mó, các góc bị giao bởi nhiều mặt khiến cho khi xuất ra bản vẽ chế tạo 2D người vẽ không biết cho kích thước kiểu gì cả, hình chiếu trở nên"nhằng nhịt" , chính vì thế khi RE cần hiệu chỉnh lại những kích thước, để bản vẽ 2D tường minh hơn trên nguyên tắc là phải có kích thước, dung sai và chế tạo xong thì phải kiểm tra được (bằng thước hay bằng dưỡng)

Như vậy RE là kết hợp của nhiều yếu tố, nó cũng cần tính toán và lựa chọn như thiết kế xuôi, phân tích sản phẩm là một quá trình trong chuỗi quá trình để tạo ra một sản phẩm khác có thể y như mẫu hoặc cải tiến chỉnh sửa mẫu tốt hơn, phù hợp hơn.

Scan 3d chỉ là công cụ lấy mẫu, còn in 3D hiện nay được coi là một ngành chế tạo, smart manufacturing, nó cũng không nằm trong Reverse Engineering, nó chỉ là một trong những khâu tiếp theo của RE mà thôi
 

Nova

MES Lab. Founder & C.E.O
Scan 3d chỉ là công cụ lấy mẫu, còn in 3D hiện nay được coi là một ngành chế tạo, smart manufacturing, nó cũng không nằm trong Reverse Engineering, nó chỉ là một trong những khâu tiếp theo của RE mà thôi
Mình rất đồng tình với cách tiếp cận này, Scan là 1 bước để làm RE, còn in3D là 1 ngành riêng biệt.

@WMT có thể chia sẻ thêm về các khía cạnh Luật liên quan đến RE không, chẳng hạn như RE như thế nào thì được phép, như thế nào thì vi phạm?

Chủ đề hay!
 

silhouette

Active Member
Em chào các anh,

Em đọc thấy có comment cũng hay nên google dịch lại:

"Miễn là bất cứ điều gì bạn đang thiết kế ngược có sẵn trong dòng thương mại, bạn có thể tự do thiết kế ngược sản phẩm. Tuy nhiên, nếu sản phẩm được bảo hộ bởi bằng sáng chế, bạn sẽ không có quyền tạo ra, sử dụng hoặc bán sản phẩm đó. Nhưng một lần nữa, nếu được bảo hộ bởi bằng sáng chế, không cần phải thiết kế ngược; mọi thứ được tiết lộ trong bằng sáng chế."

"Có cách nào để ngăn đối thủ cạnh tranh chỉ mua sản phẩm của bạn và thiết kế ngược lại không?
Câu trả lời trung thực là rất khó để ngăn một người nào đó làm thiết kế ngược. Những gì tôi nhận thấy là liên tục đổi mới và đi trước một bước và sử dụng các giải pháp công nghệ / nền tảng (trong một sản phẩm liên quan đến dịch vụ) làm rào cản gia nhập. Nói chung, bạn có thể sử dụng bằng sáng chế ở một mức độ nào đó nhưng việc thực thi rất tốn kém."
 
Last edited:
Lượt thích: Nova

Nova

MES Lab. Founder & C.E.O
Em chào các anh,

Em đọc thấy có comment cũng hay nên google dịch lại:

"Miễn là bất cứ điều gì bạn đang thiết kế ngược có sẵn trong dòng thương mại, bạn có thể tự do thiết kế ngược sản phẩm. Tuy nhiên, nếu sản phẩm được bảo hộ bởi bằng sáng chế, bạn sẽ không có quyền tạo ra, sử dụng hoặc bán sản phẩm đó. Nhưng một lần nữa, nếu được bảo hộ bởi bằng sáng chế, không cần phải đảo ngược kỹ thuật; mọi thứ được tiết lộ trong bằng sáng chế."

"Có cách nào để ngăn đối thủ cạnh tranh chỉ mua sản phẩm của bạn và thiết kế ngược lại không?
Câu trả lời trung thực là rất khó để ngăn một người nào đó làm ngược lại. Những gì tôi nhận thấy là liên tục đổi mới và đi trước một bước và sử dụng các giải pháp công nghệ / nền tảng (trong một sản phẩm liên quan đến dịch vụ) làm rào cản gia nhập. Nói chung, bạn có thể sử dụng bằng sáng chế ở một mức độ nào đó nhưng việc thực thi rất tốn kém."
Vậy là nếu chỉ thiết kế thì sẽ không vấn đề gì.

Cảm ơn @silhouette nhé
 
Top