Tản mạn về thiết kế

iPumpkin

<center><b>CAM Programmer</b></center>
Author
Lâu nay lên diển đàn thấy nhiều bạn quan tâm đến CAD/CAM là điều thật đáng mừng, so với cách đây chừng chục năm còn vẻ bằng tay hay AutoCAD thì bây giờ tiến bộ và hiện đại hơn nhiều.
Rất nhiều bạn quan tâm đến vẽ - dùng lệnh & chức năng lệnh như thế nào thì nhiều mà một mãng rất quan trọng là tính công nghệ và ứng dụng thiết kế còn chưa được xem trọng.

Một cách ví von phần mềm như những viên gạch – xây nên những bờ tường nhỏ hay những ngôi biệt thự còn tùy vào người thợ xây, xây ngôi nhà như thế nào. Phần lớn các bạn dừng lại ở vẽ vời 3D..hay nói đúng hơn là modeling mà thôi chưa đi sâu vào cái cốt lỏi của thiết kế là ý tưởng.

Bạn mình rảnh rổi không có gì làm …bèn đi học …cao học, kiếm thêm thật nhiều kiến thức làm vốn. Mình thì nghỉ việc học phải đi đôi với ứng dụng và làm sao cho kiến thức của mình “có giá” hay bán được kiến thức đó mới là quan trọng.

Ví dụ chưa ai nghỉ đến việc thiết kế một cái máy..nướng sườn – cơm tấm nhỉ, SG 10tr dân hết 50% người dân thích ăn cơm sườn và 5% trong số đó mở quán bán …cơm tấm, trừ các quán lớn ra các quán nhỏ đều..quạt tay, bụi mịt mù…mà sườn vừa lạnh vừa không ngon.

- Hầu hết các quán ăn từ nhà hàng nhỏ đến lớn khi vào gọi món một nhân viên ghi lại rồi đi vào bếp..bưng ra, gọi…chạy đến tính tiền…chỉ cần một thiết bị wireless + gắn cho các món ăn vài cái code…link ngươì phục vụ đến bếp, quầy tính tiến….

dân SG mê hát, vào quán karaoke lật mỏi tay tìm ..bài hát ưng ý, một cái như Pocket PC search vài từ khi không nhớ tên…hay search bài hát thật nhanh.

Người ở trọ nhiều khi ghét đi chung với chủ…một cái cầu thang có thể gấp, xếp lại, nhà trọ cần các kiểu nệm mà gấp lại làm 4-5, hay trãi ngược ra thành cái bàn, tủ.

Đi làm để xe chiều đến nóng sôi..sao không thiết kế xe máy chạy bằng năng lượng mặt trời nhỉ.

Trong bếp của người Nhật có một cái thùng định lượng, trên từng bao gạo bán ra có ghi 1kg thì ứng với bao nhiêu lít nước thì nấu ngon - thùng định lượng có một cái vit điều chỉnh lượng gạo theo số ngươì ăn trong nhà, khi cần đóng 1 cái nút - một lượng gạo cố định chảy xuống + lượng nước quy định => một nồi cơm rất ngon.

Thiết kế = ý tưởng + modeling + chế tạo + thử nghiệm + ứng dụng vào thực tế =>thuyết phục ai đó (mua ý tưởng, đầu tư)…+ hoặc tự thực hiện rồi bán ra thị trường.

Các bạn trẻ đừng quan tâm nhiều phần mềm CAD/CAM quá, mình sure là cũng không khác biệt là mấy...vì mình đã từng biết qua từ Catia, Unigraphic, Ideas, ...Pro/E, Cimatron....nếu biết căn bản về modeling thì 3 tuần để học vẽ được một khuôn, những để bộ khuôn này ứng dụng được trong thực tế..cần 3 năm là ít.
 

Đặt mua Tài liệu Thiết kế & Phát triển sản phẩm với giá ưu đãi

Last edited:

butchi

New Member
Ðề: Tản mạn về thiết kế

mấy đứa tụi em vừa thi nhau vẽ. hai thằng pro, butchi chơi SW. tụi nó vẽ cái đồng hồ báo thức ngay trước mặt, y chang. butchi vẽ quả tên lửa "send to beijing". kết quả butchi thua do trọng tài là thằng thứ tư không vẽ gì phân định. cáu...

butchi rút ra từ chuyện oan ức vừa rồi một tí suy nghĩ, lên đây gặp trúng bác Kip khoái quá. có 3 loại vẽ. 1 là vẽ theo cái đang nhìn thấy. 2 là vẽ theo cái đã nhìn thấy. 3 là vẽ cái chưa bao giờ nhìn thấy. có vẻ như để đi làm, người ta thích loại 1 hơn. butchi thích loại 3 ^^

các ý tưởng của Kip..... Y not???
 
Last edited:
Ðề: Tản mạn về thiết kế

anh pkjp80 nói quá đúng.em biết nhiều người vẽ vời thì rất hay nhưng ý tưởng thiết kế thì không ổn lắm nên khi cho ra đời một bộ khuôn thì về kết cấu và tính thẩm mỹ trông thật khác lạ.phần mềm chung qui lại chỉ là cây bút để người thiết kế thể hiện ý tưởng của mình.
 

computer_tsv

<b>Designer</b>
Ðề: Tản mạn về thiết kế

Mình đồng ý với bạn là cần gắn thiết kế với thực tế. Xong nếu bạn ko có kiến thức sâu, hiểu biết thực tế, biết sử dụng phần mềm " tốt " thì hỏi làm sao bạn có thể thiết kế chế tạo ra một sản phẩm tốt - có khả năng ứng dụng cao - giá thành thấp - .......
"Thiết kế = ý tưởng + modeling + chế tạo + thử nghiệm + ứng dụng vào thực tế =>thuyết phục ai đó (mua ý tưởng, đầu tư)…+ hoặc tự thực hiện rồi bán ra thị trường.
" Để được như thế này cần phải trải qua nhiều vất vả - học hỏi - tìm tòi -thất bại ---....
Rất cảm ơn bạn !!!
Mình chỉ xin góp ý thế này : nếu các bạn đam mê - yêu thích hãy giữ vững ý chí - niềm tin - theo đuổi đến cùng ; học hỏi nhiều ( mọi lĩnh vực ) - thành thạo phần mềm - tích lũy kinh nghiệp thực tế - gắn mọi thứ, ý tưởng của các bạn với thực tế và khả năng ứng dụng của nó giúp phát triển nền cơ khí nước nhà và con người !!!!
 

vnnewcentury

Thành viên
Ðề: Tản mạn về thiết kế

Mình xin mạn phép được đưa ra ý kiến của mình, nếu có gì chưa đúng mong mọi người chỉ bảo:
Thiết kế tốt = chức năng sử dụng tốt + Ngoại quan có thẩm mỹ cao + giảm giá thành gia công.
cũng từ đó mà phân biệt đẳng cấp thiết kế:
1-Thiết kế chỉ giải quyết đề bài đơn giản: chỉ hướng đến thỏa mãn một trong ba tiêu chí: điển hình là các thiết kế cũ của Liên Xô, hoặc Trung Quốc hiện nay- chỉ tạo ra sản phẩm thỏa mãn về chức năng - ví dụ như chỉ đáp ứng được cơm ăn cho người đói.
2- Thiết kế giải quyết một phần nhu cầu của người sử dụng: hướng đến thỏa mãn 2 trong 3 tiêu chí: điển hình là các thiết kế cũ của Nhật Bản và châu Âu - tương ứng với việc đáp ứng được một bữa cơm ngon cho người sử dụng.
3- Thiết kế kết hợp hài hòa cả 3 tiêu chí trên tạo ra sản phẩm ngoài việc chứa đựng hàm lượng khoa học kỹ thuật cao nó còn chứa đựng bên trong sự thăng hoa về nghệ thuật của người thiết kế - điển hình là các thiết kế hiện đại của châu Âu và Mỹ. để đạt được đẳng cấp này người thiết kế ngoài sự am hiểu về khoa học kỹ thuật chuyên ngành còn phải được đắm mình trong môi trường nghệ thuật phát triển của nền văn minh tiên tiến.
mình nghĩ thiết kế được phản ánh khá đầy đủ trong chiếc xe hơi - các bạn cứ nhìn và cảm nhận thử xem thế nào ?
với trình độ của mình, khi viết những dòng chữ này chắc sẽ bị chỉ trích - nhưng mong được sự chỉ bảo để tiến bộ.
 

rustbolt

<b>Giải Nhất vòng 5 cuộc thi NPD11 năm 2010</b>
Ðề: Tản mạn về thiết kế

Mình xin mạn phép được đưa ra ý kiến của mình, nếu có gì chưa đúng mong mọi người chỉ bảo:
Thiết kế tốt = chức năng sử dụng tốt + Ngoại quan có thẩm mỹ cao + giảm giá thành gia công.
cũng từ đó mà phân biệt đẳng cấp thiết kế:
1-Thiết kế chỉ giải quyết đề bài đơn giản: chỉ hướng đến thỏa mãn một trong ba tiêu chí: điển hình là các thiết kế cũ của Liên Xô, hoặc Trung Quốc hiện nay- chỉ tạo ra sản phẩm thỏa mãn về chức năng - ví dụ như chỉ đáp ứng được cơm ăn cho người đói.
2- Thiết kế giải quyết một phần nhu cầu của người sử dụng: hướng đến thỏa mãn 2 trong 3 tiêu chí: điển hình là các thiết kế cũ của Nhật Bản và châu Âu - tương ứng với việc đáp ứng được một bữa cơm ngon cho người sử dụng.
3- Thiết kế kết hợp hài hòa cả 3 tiêu chí trên tạo ra sản phẩm ngoài việc chứa đựng hàm lượng khoa học kỹ thuật cao nó còn chứa đựng bên trong sự thăng hoa về nghệ thuật của người thiết kế - điển hình là các thiết kế hiện đại của châu Âu và Mỹ. để đạt được đẳng cấp này người thiết kế ngoài sự am hiểu về khoa học kỹ thuật chuyên ngành còn phải được đắm mình trong môi trường nghệ thuật phát triển của nền văn minh tiên tiến.
mình nghĩ thiết kế được phản ánh khá đầy đủ trong chiếc xe hơi - các bạn cứ nhìn và cảm nhận thử xem thế nào ?
với trình độ của mình, khi viết những dòng chữ này chắc sẽ bị chỉ trích - nhưng mong được sự chỉ bảo để tiến bộ.
Rustbolt đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của cái nghiệp thiết kế máy: thành, bại, vui, buồn... đủ cả. Không ít lần đã "dứt áo ra đi" để làm việc khác, nhưng hình như đó là cái nghiệp... chướng(!) nên cuối cùng rustbolt cũng quay về với nó...
Nhân đọc topic này, và cũng nhân dịp đầu Xuân, trà dư tửu hậu, rustbolt cũng xin bạo gan lạm bàn chút chút... Có gì không phải, mong các bạn bỏ quá cho!

@pkjp80
Cám ơn bạn đã lập ra topic này cũng như những ý kiến rất thú vị của bạn. Đúng là trong thiết kế, ý tưởng ban đầu rất quan trọng, nó gợi mở ra nhiều đường để nhà thiết kế thỏa sức vẫy vùng. Thế nhưng, từ ý tưởng đến sản phẩm (với đầy đủ ý nghĩa của nó: đã được sản xuất, được thị trường chấp nhận, có hiệu quả kinh tế) là một quá trình dài, đòi hỏi bản lĩnh thật sự của nhà thiết kế, cũng như những điều kiện khách quan khác để cụ thể hóa nó.
Rustbolt hoàn toàn nhất trí với bạn, CAD/CAM là cần thiết, nhưng chúng chỉ là công cụ hỗ trợ. Trong cụm từ CAD - Computer Aided Design, từ chủ yếu là CA chứ không phải là D! Nhiều bạn trẻ đã sa đà, chạy theo nhiều phần mềm CAD/CAM một cách quá đáng mà quên mất công việc chính của nhà thiết kế là cái gì...

@vnnewcentury
Gần nhất trí với bạn về tiêu chí của một thiết kế (cụ thể hóa là sản phẩm) tốt. Điểm không nhất trí là ở chỗ tô màu đỏ, theo rustbolt bạn dùng từ giá thành sản phẩm thì chuẩn hơn (bao gồm cả nguyên nhiên vật liệu, chi phí gia công, chi phí quản lý...). Ngoài ra, còn phải xét thêm yếu tố tin cậybền lâu của sản phẩm. Tóm lại, một sản phẩm tốt phải đạt được các tiêu chuẩn:
1- Tốt (bao hàm sử dụng tốt, thuận tiện, tin cậy, ít hư hỏng vặt... và 20 năm vẫn chạy tốt - trừ khi nhà sản xuất cố tình cho nó chạy được 1, 2 năm gì đó để ra sản phẩm mới!)
2- Rẻ (yếu tố chính để sản phẩm mang tính cạnh tranh và tồn tại được trên thị trường)
3- Đẹp (yếu tố chính đánh vào thị hiếu của khách hàng)

Thiết kế tốt = Thiết kế để sản xuất ra sản phẩm tốt

Điều đó có nghĩa là, các tiêu chí Tốt-Rẻ-Đẹp là "sợi chỉ đỏ" xuyên suốt trong quá trình tư duy của người thiết kế. Khốn khổ thay, các tiêu chí này thường mâu thuẫn nhau, muốn Rẻ thì Không Tốt, muốn Đẹp thì Không Rẻ...! Đau đầu!
Thế nhưng, niềm vui và hạnh phúc của nhà thiết kế cũng chính ở chỗ đó khi anh ta đã giải quyết được các mâu thuẫn trên một cách (tương đối) hài hòa. Sản phẩm đã được chế tạo và chạy thử. Tốt! Niềm vui đã làm anh ta quên đi những nhọc nhằn, vất vả... Sản phẩm đã được sản xuất đại trà và tung ra thị trường -> niềm vui được nhân lên theo số lượng hàng bán được...
Thế rồi, có những than phiền được phản hồi từ phía khách hàng. Nhà sản xuất tất nhiên phải lập tức thực thi trách nhiệm bảo hành, sửa chữa, hoặc thậm chí đổi cái mới cho khách hàng kèm theo lời xin lỗi.... Về đối ngoại có thể êm xuôi, nhưng về mặt đối nội thì không đơn giản như vậy. Lỗi tại thằng nào? Thằng thiết kế sai, thằng sản xuất ẩu hay thằng KCS say rượu? Lạy trời, do 2 thằng sau thì hơn!
Cuối cùng, Hội đồng cũng xác định được lỗi là do thằng sản xuất. Hú vía! Nhà thiết kế không bị kiểm điểm, không bị trừ lương, nhưng đã âm thầm rà soát lại toàn bộ thiết kế của mình và phát hiện ra ít nhất 2 chỗ sai (may mà chưa nghiêm trọng), 4 chỗ không hợp lý lắm, 3 chỗ nhìn thấy chướng mắt, chả ra kiểu dáng công nghiệp gì cả... Nhà thiết kế lại lao vào chỉnh sửa, và lại tiếp tục... đau đầu vì cái "nghiệp chướng" thiết kế: muốn Rẻ thì Không Tốt, muốn Đẹp thì Không Rẻ...

Rustbolt cũng không nhất trí về 3 "đẳng cấp" thiết kế mà bạn đã phân tích. Đúng là có nhiều đẳng cấp nhà thiết kế (không hẳn là 3). Nhưng cho dù thuộc đẳng cấp "vườn" như rustbot đây chẳng hạn thì cũng vẫn canh cánh bên lòng các tiêu chí Tốt-Rẻ-Đẹp trong quá trình thiết kế. Rustbolt nhớ đã từng được học về điều này từ thời còn là SV năm 2 hay 3 gì đó rồi (tuy rằng chưa thể thấm thía một cách sâu sắc như bây giờ). Đẳng cấp thiết kế nào cũng hiểu điều đó, nhưng đẳng cấp của sản phẩm làm ra thì khác nhau một trời một vực. Tại sao? Vì lực bất tòng tâm, vì trình độ thiết kế còn "gà", vì trình độ sản xuất của xã hội còn non, vì thiếu vật liệu tốt, vì không có trang thiết bị và công nghệ hiện đại, vì ngàn lẻ một lý do...

Tốt-Rẻ-Đẹp, cái nào ưu tiên hơn? Theo rustbolt thì đúng như thứ tự đã nêu. Rẻ mà "đểu" thì rẻ để làm gì! Đẹp mà dùng vài bữa đã giở chứng, sửa tời sửa lui dùng được vài tháng là vứt vào phế liệu thì thà xấu xấu một chút còn hơn! Tuy nhiên, thứ tự ưu tiên cũng tùy vào từng sản phẩm, từng trường hợp cụ thể. Ví dụ:
- Với một cái máy ép rác, người ta cần lực ép mạnh mẽ, làm việc như trâu hơn là cái mã bề ngoài.
- Máy móc phục vụ nông nghiệp, nông dân và nông thôn thì tiêu chí đầu tiên phải là rẻ. Các chú làm máy tốt thật nhưng phải đánh đổi bằng mấy... tấn thóc thì để anh suy nghĩ lại!
- Riêng với mảng xe cộ mà bạn cho là thuộc đẳng cấp pro thì đúng là tiêu chí đẹp được đặt lên hàng đầu. Thật ra thì không phải người ta xem thường các tiêu chí kia, nhưng dòng sản phẩm xe cộ gần như đã đạt đến trạng thái "bão hòa" về sự hoàn hảo kỹ thuật, đó là sự kế thừa và rút kinh nghiệm hàng mấy trăm năm của nhân loại. Nói cách khác, xét về mặt kỹ thuật (tiêu chí tốt) thì các hãng cũng xem xem như nhau. Họ chỉ có thể tranh tài với nhau ở khía cạnh mỹ thuật, thêm tiện nghi cho người dùng, và không loại trừ cả những... thủ đoạn lừa phỉnh người dùng bằng quảng cáo!
-Nhớ lại một thời, chiếc xe máy Dream Thái đúng là "dream" của nhiều người! Honda vào VN, họ tung ra chiếc SuperDream. Xét ở góc độ thiết kế, theo rustbolt là một thiết kế... tồi! Không tốt hơn, không đẹp hơn và cũng chưa chắc đã rẻ hơn chiếc Dream Thái nếu không tính đến thuế nhập khẩu thời đó.
Thế rồi, Dream Tàu tràn ngập thị trường VN. Không tốt, không đẹp (nếu nhìn kỹ) nhưng rất rẻ. Họ đã thắng!
Honda VN hình như đã thức tỉnh, họ cho ra lò chiếc Wave anfa: tốt, khá đẹp và tương đối rẻ -> họ đã chiếm lĩnh thị trường, họ đã giành lấy thị phần quan trọng từ những người đã quá ngán ngẩm vì cái "không tốt" của Dream Tàu! HondaVN đã gỡ hòa! Xét về thiết kế, Wave anfa là một thiết kế tuyệt vời, họ đã biết cách hy sinh một phần cái "tốt" (họ thừa sức làm những cái tốt hơn) để đạt được cái giá "rẻ" phải chăng, phù hợp với thị trường.

Mấy lời nông cạn, nhưng có lẽ phù hợp với tiêu chí "tản mạn" của topic này, và cũng xem như mua vui ba ngày Tết. Hết Tết, có cho thêm... kẹo rustbolt cũng chẳng dám tán dài dòng như trên nữa vì phải lo giải quyết một số việc liên quan đến vấn đề: Tốt-Rẻ-Đẹp, nên ưu tiên cái nào?!

Chúc các bạn một Năm Mới Bình Yên, Hạnh Phúc, Thành Đạt!
 

DCL

<b>Hội đồng Cố vấn</b>
Moderator
Ðề: Tản mạn về thiết kế

Đầu xuân đọc các bài tham luận trong topic này hay quá! (đây cũng là bài "khai bàn phím" của tớ đầu năm nay!).

Vì là nội dung mạn đàm, thảo luận vui đầu xuân, nên cho phép tớ không dùng các thuật ngữ hoặc định nghĩa mang tính học thuật ra đây, nhàm và khô lắm!

Nhiều người có vẻ hiểu chưa đúng lắm về công việc thiết kế nói chung, thiết kế kỹ thuật nói riêng và đặc biệt là ở đây, hình như ta chỉ đề cập đến việc thiết kế các sản phẩm cơ khí.

Có bạn đồng hóa kỹ năng sử dụng máy tính và các phần mềm CAD/CAM với công tác thiết kế, như vậy không đúng đâu. Ví dụ, với ý kiến cho rằng phần mềm như những viên gạch trong xây dựng, thì thực ra nên so sánh nó với cái bay, cái xẻng thì đúng hơn. Chúng chỉ là công cụ, là phương tiện mà thôi. Nếu ta nhớ lại thời kỳ mà người ta đã thiết kế và chế tạo ra những con tàu vượt đại dương và tàu sân bay khổng lồ mà cho đến nay vẫn nắm giữ nhiều kỷ lục chưa bị vượt qua; tàu vũ trụ bay vòng quanh trái đất và đưa người lên mặt trăng mà cho đến nay chưa lặp lại những thành tích đó được... khi mà họ, những công trình sư và những nhà thiết kế, chưa hề có khái niệm gì về CAD/CAM cả. Không thể phủ nhận những tiện ích đắc lực trong hỗ trợ chuyên môn là các hệ CAD/CAM, nhưng chúng chỉ là những công cụ giúp tăng năng suất và chất lượng thiết kế mà thôi. Tóm lại là trong thiết kế, có nó thì tốt, mà không có cũng chẳng sao cả! Ta không nên phóng đại quá mức tầm quan trọng của nó mà sao lãng những kiến thức và kỹ năng cốt lõi hơn nhiều, đó là những kiến thức cơ bản và chuyên môn, vốn được giảng dạy trong các trường kỹ thuật từ nhiều thế hệ cho đến nay.

Theo một chiều hướng ngược lại, nhiều bạn coi thiết kế như là công việc của các nhà phát minh sáng chế, quan niệm này có đúng không? Tôi còn nhớ một định nghĩa vui, nhưng chính xác: "nhà thiết kế giỏi là người tra cứu và tổng hợp giỏi". Khi ta thiết kế một hộp giảm tốc chẳng hạn, ta đâu có phát minh ra cái gì mới lạ? Ta sẽ căn cứ vào đầu bài, rằng cần thiết kế bộ truyền với công suất bao nhiêu, tốc độ vào thế nào và tỷ số chuyền ra sao... từ đó mà tính toán theo các công thức đã có để chọn vật liệu, xác định các thông số kích thước và hình học cho từng chi tiết... và cuối cùng là kiểm tra lắp ráp cũng như vận hành của hệ thống. Dĩ nhiên, trong thiết kế, luôn đòi hỏi sự vận dụng sáng tạo những thứ đã được con người tìm ra và đúc kết, nhưng người thiết kế không phải là nhà phát minh sáng chế.

Một phát minh hay sáng chế dứt khoát phải mang trong nó những yếu tố mới, chưa từng được nghĩ tới và áp dụng, còn thiết kế chỉ là ứng dụng các phát minh vào những phạm vi áp dụng cụ thể. Thực ra, phân biệt rạch ròi những khái niệm này nhiều khi cũng không dễ, nhưng vẫn có những ranh giới nào đó giữa chúng. Ví dụ như có thể coi Nikola Tesla phát minh ra radio, Edison phát minh ra quạt điện, nhưng sản phẩm quạt điện có gắn radio không thể coi là phát minh của Sanyo được, sản phẩm này là một thiết kế độc đáo có tích hợp hai phát minh trước đó mà thôi; tuy vậy, Sanyo vẫn có thể đăng ký sáng chế của mình do các kết hợp mang tính sáng tạo đó.

Như vậy, có thể tạm hình dung chuỗi sự việc như sau:

1. Đầu tiên là phát minh: nhà phát minh nảy sinh ý tưởng về một sản phẩm chưa từng có, dựa trên nguyên lý hoạt động (hoàn toàn hoặc một phần) mới.

2. Sau đó là sáng chế: căn cứ vào nguyên lý mới, nhà phát minh (hoặc người khác, hoặc kết hợp cả hai) hiện thực hóa ý tưởng, tạo ra sản phẩm đầu tiên hoạt động theo nguyên lý mới kể trên.

3. Cuối cùng là thiết kế: Căn cứ vào sản phẩm sáng chế, các kỹ sư thiết kế để có thể chế tạo sản phẩm mang tính thương mại hoặc thực tiễn, tức là đáp ứng được các mục tiêu mà nhiều bạn đã nêu: tốt, đẹp và rẻ... Tất nhiên là những khái niệm này rất động, chúng thay đổi thường xuyên liên tục, nên doanh nghiệp nào muốn phát triển cũng đều phải rất quan tâm tới R&D (nghiên cứu và phát triển), tức là các kỹ sư thiết kế luôn phải làm việc bở hơi tai!

Vì thế, bạn nào yêu thích công việc thiết kế thì đầu tiên nên trau dồi kiến thức chuyên môn và các chuyên ngành liên quan đến quy trình sản xuất (từ nguyên vật liệu đến các phương pháp gia công), sau đó là nắm vững các công cụ và phương tiện giúp đỡ mình trong công việc (CAD/CAM), cuối cùng là phải yêu nghề và gắn bó với công việc. Yếu tố cuối cùng này thực ra là quan trọng nhất, nhưng không học được, nó là bản tính, là "năng khiếu"; chỉ khi đó, bạn mới đắm đuối với công việc và từ đó mới nảy sinh ra khả năng sáng tạo và dần trở thành nhà phát minh, sáng chế. Có người cho rằng trong thành công của các nhà phát minh thì có tới 99% là lao động và chỉ 1% năng khiếu thiên bẩm mà thôi. Tôi nghĩ khác, chính có năng khiếu mà nhà phát minh mới có nghị lực và say mê để lao động miệt mài và dẫn đến các phát minh; vậy thì 99% thành công vẫn phải là do năng khiếu thiên bẩm.

Thế thì ta lại đi đến một đúc rút: nên tự hiểu mình! Nếu ta tự biết mình có năng khiếu nào thì nên bồi dưỡng và chọn công việc thích hợp với năng khiếu đó. Người ta có nói và tôi rất tin: mỗi người đều có năng khiếu của mình!

Nhân dịp năm mới, xin chúc các bạn và gia đình một năm an lành và thành công!

Chúc các bạn được học tập và làm việc phù hợp với năng khiếu của mình, để đóng góp được nhiều nhất cho Tổ Quốc, cho cộng đồng, cho gia đình và cho chính bản thân!
 
Last edited:

rustbolt

<b>Giải Nhất vòng 5 cuộc thi NPD11 năm 2010</b>
Ðề: Tản mạn về thiết kế

... cuối cùng là phải yêu nghề và gắn bó với công việc. Yếu tố cuối cùng này thực ra là quan trọng nhất, nhưng không học được, nó là bản tính, là "năng khiếu"; chỉ khi đó, bạn mới đắm đuối với công việc và từ đó mới nảy sinh ra khả năng sáng tạo và dần trở thành nhà phát minh, sáng chế. Có người cho rằng trong thành công của các nhà phát minh thì có tới 99% là lao động và chỉ 1% năng khiếu thiên bẩm mà thôi. Tôi nghĩ khác, chính có năng khiếu mà nhà phát minh mới có nghị lực và say mê để lao động miệt mài và dẫn đến các phát minh; vậy thì 99% thành công vẫn phải là do năng khiếu thiên bẩm.
Thế thì ta lại đi đến một đúc rút: nên tự hiểu mình! Nếu ta tự biết mình có năng khiếu nào thì nên bồi dưỡng và chọn công việc thích hợp với năng khiếu đó. Người ta có nói và tôi rất tin: mỗi người đều có năng khiếu của mình!
Cám ơn các ý kiến của anh DCL, đặc biệt là các ý về "năng khiếu". Đầu Xuân là dịp để người ta suy ngẫm, tự xét lại mình và định hướng tiếp theo. Rustbolt đã xem lại những việc mình đã làm, những thành công và thất bại, những lần rời bỏ rồi quay về với cái nghiệp này... Hình như rustbolt cũng có chút ít năng khiều thiết kế cơ khí thật! Thôi thì không lan man nữa, chuyên tâm vào việc để có thể giúp thêm được chút gì đó cho đời và cho cả chính mình.

@butchi
Mình thích tuýp người như bạn, cần phải biết bay bổng, mơ mộng và đắm mình trong niềm vui sáng tạo. Nhưng để cho những cái "chưa nhìn thấy" bạn vẽ ra mang tính thực tế và khả thi, bạn cần phải nắm vững những cái "đang nhìn thấy" và "đã nhìn thấy" một cách chắc chắn.

(mình bận đột xuất, hẹn quay lại sau)
 

rustbolt

<b>Giải Nhất vòng 5 cuộc thi NPD11 năm 2010</b>
Ðề: Tản mạn về thiết kế

(mình bận đột xuất, hẹn quay lại sau)
Xin được tiếp tục...

Mời bạn thử ngắm hình sau:


Đó là một chi tiết máy, có tên bracket (base đỡ có dạng chữ L), 2 lỗ dưới đế lắp vào thân máy, 1 lỗ ở trên để bắt cái gì đó... Với con mắt của nhà thiết kế, bạn có thấy nó cân đối, hài hòa không? Cái đẹp của chi tiết, sản phẩm cơ khí trước hết là ở hình khối (như nghệ thuật điêu khắc, kiến trúc vậy).

Bạn copy mẫu máy và làm theo. Khổ nỗi, chi tiết bằng gang đúc vì người ta sản xuất hàng loạt. Bạn đang mày mò làm thử 1 cái (cả cái máy chứ không chỉ là chi tiết này). Đặt đúc vài cái người ta không thèm, mà có nhận lời thì họ cũng hét cái giá trên trời, bạn nghe qua là chạy luôn!
Có gì khó, cắt thép tấm CT3 y mẫu, hàn ghép lại là xong ngay! Đúng là không khó nhưng chẳng vừa ý chút nào: vết cắt bằng gió đá lam nham, mài sửa không đều càng xấu tệ, đến khi hoàn thiện phải thêm vài lớp mát tít mới tạm coi được.

Nếu như bạn sửa thiết kế lại theo hình này:

thì tình hình sẽ khác hẳn. Toàn là đường thẳng, làm rất dễ và nhanh, dáng dấp xem ra cũng khá bắt mắt. Tuy nó không có được những đường nét mềm mại, uyển chuyển và đầy đặn như "cô nàng" gang đúc ở trên nhưng lại có nét của một "anh chàng" khỏe mạnh, gai góc và đầy cá tính!

Bạn đã chế tạo thành công chiếc máy và được thị trường chấp nhận. Thừa thắng xông lên, bạn muốn sản xuất hàng loạt. Với thiết kế cũ, mỗi ngày chỉ làm được vài chục chi tiết, cũng khá mất công và quan trọng hơn là nhìn kỹ chẳng cái nào giống cái nào. Bạn thay đổi thiết kế một lần nữa, dùng công nghệ dập và uốn:

Thiết kế này tiết kiệm vật liệu hơn, năng suất cực cao, sản phẩm đều tăm tắp. Sai số vị trí của lỗ dập đã được bù bằng cái lỗ dài khi lắp ráp. Chi tiết của bạn lúc này lại có một diện mạo khác: khỏe khoắn, trẻ trung và hiện đại! Nhìn vào chi tiết, người ta có thể nhận biết được đẳng cấp nhà sản xuất của bạn!

Thiết kế là như vậy đó. Rustbolt không bình luận thêm, xin để dành cho các bạn...
 

Tieubu

Chuyên gia cao cấp
Moderator
Ðề: Tản mạn về thiết kế

... Sau một vài lần kiểm tra định kì, bạn lại phát hiện ra cái Bracket hơi yếu, góc bẻ 90 độ không còn giữ được 90 độ khi làm việc, lúc đó bạn sẽ lại phải nghĩ đến thay đổi thiết kế sao cho cái Bracket đó cứng vững hơn, vậy là cái bên dưới sẽ ra đời....
 

TAMAC

New Member
Ðề: Tản mạn về thiết kế

Tốt-Rẻ-Đẹp, cái nào ưu tiên hơn? Theo rustbolt thì đúng như thứ tự đã nêu. Rẻ mà "đểu" thì rẻ để làm gì! Đẹp mà dùng vài bữa đã giở chứng, sửa tời sửa lui dùng được vài tháng là vứt vào phế liệu thì thà xấu xấu một chút còn hơn! Tuy nhiên, thứ tự ưu tiên cũng tùy vào từng sản phẩm, từng trường hợp cụ thể. Ví dụ:
- Máy móc phục vụ nông nghiệp, nông dân và nông thôn thì tiêu chí đầu tiên phải là rẻ. Các chú làm máy tốt thật nhưng phải đánh đổi bằng mấy... tấn thóc thì để anh suy nghĩ lại!

Tôi cũng xin được lạm bàn một chút, nhân bác Rustbolt có nhắc đến máy móc phục vụ nông nghiệp (là loại mà tôi đang làm) tôi thấy khi thiết kế chế tạo ra sản phẩm còn cần chú ý đến khách hàng tức là đối tượng sẽ tiêu thụ sản phẩm của mình ở các khía cạnh thị hiếu, trình độ hiện tại. Các loại máy móc phục vụ nông nghiệp (người sử dụng là nông dân) nên yêu cầu đầu tiên là phải bền và dễ sử dụng, sau mới đến giá cả, còn hình thức thì ít người yêu cầu cao. Có lần sau khi tham dự triển lãm máy bị một sếp chê máy xấu, phòng KHTM cho bả, sơn một loạt máy để bán (dù không tăng giá) nhưng vẫn không hấp dẫn các bác nông dân với lý luận máy cày xuống ruộng một hôm thì bùn lấp hết còn màu gì nữa, sơn đẹp nhất định là phải có cộng tiền ở trong giá bán rồi...có giải thích so sánh giá máy không tăng họ cũng không tin lại nghi là có chi tiết nào đó đã hạ chất lượng để bù vào sơn:78:
Với người nông dân chắt chiu từng hạt thóc để mua máy thì giá cả cũng rất quan trọng nhưng không phải họ tham rẻ đâu, họ luôn nghĩ của rẻ là không tốt mà vì rất quý trọng đồng tiền nên họ luôn đặt giá trị tốt lên hàng đầu. Mặt khác do trình độ người dùng có hạn chế nên các máy nông nghiệp phải rất dễ sử dụng, qua một buổi tập huấn đầu bờ là cày được luôn, máy phải ít hỏng, có hỏng phải sửa được luôn.
Về vật liệu đa phần người nông dân thích chi tiết bằng thép hơn gang vì nếu hỏng có thể hàn đắp được...:78:
 

sv

New Member
Ðề: Tản mạn về thiết kế

Mấy năm trước tôi bị mấy cụ cảnh sát tự động chụp hình,ức muốn chết.Bởi vì chỉ đi quá tốc độ giới hạn chỉ có một mile.Gặp cảnh sát người thì họ chẳng bận tâm,còn gặp máy móc thì thôi ,không thể nói chuyện nhân tình.

Tình cờ đọc báo thấy một " phát minh" vui nên copy lại, nay post lại để các bạn xem ,cái này cũng có thể gọi là "wild".Câu chyện xẩy ra ở Orange County,CA.Người mình thường gọi là Quận Cam


Photo Blocker -Biến bảng số xe thành tàng hình

Nguyễn Tú A
Một tài xế lớn tuổi, yếu tim, bị máy chụp hình Flash ở góc Euclid và First St. NHÓA ĐÈN. Sau khi hỏi, biết tiền phạt có thể là 378 đô, đúng nửa tháng lợi tức, ông ta lo lắng và sợ. Mười ngày, ông ta ngồi ngay trước cửa đợi người phát thư, lục xem có thư nào gởi cho mình. Ngày nào cũng vậy, ông sống trong đợi chờ, lo lắng, hồi hộp, người hốc hác thấy rõ. Sau 10 ngày, không có gì, “No news is good news”, ông biết ông thoát nhưng bịnh tim của ông có vẻ nguy hiểm hơn, ông quyết định dọn về Victor Ville, nơi ông nghĩ không có máy chụp hình gắn ở góc đường.
Ca sĩ Th. H., hai ngày “ăn” 2 ticket cùng góc đường Westminster- Brookhurst, cùng một chiếc xe. Có người bị ticket tương tự như vậy, tức quá, cho rằng xe xui, tháo bảng số xe, khai mất, xin bảng số khác “hên” hơn!
Báo Người Việt đăng một khách ở xa thăm Little Sàigòn, một chuyến đi, 2 ticket, sợ Little Sàigòn đến già!
Baltimore City, có 47 máy chụp Red-Light, thành phố trang bị nhiều máy chụp nhất hiện nay, thành phố kiếm được 23 triệu 300 ngàn trong vòng chưa tới 3 năm. Số tài xế ăn ticket đèn đỏ trong 18 tháng lên đến gần 40,000 người! Không bao lâu nữa, Orange County có 2 city lớn là Westminster và Garden Grove sẽ vượt Baltimore về cả số lượng máy chụp và tiền đầu tư thu về.
Nhiều người vùng Orange County, lợi tức thấp, bị ticket đắt quá, ra tòa năn nỉ bớt tiền. Gần như chưa có người nào được bớt. Có thể tòa hay city đã có hợp đồng với công ty máy chụp đèn đỏ là không giảm tiền phạt loại ticket này.
Máy chụp Red-Light đã trở thành nỗi lo sợ, ám ảnh của nhiều tài xế, dân sống trong vùng. Hôm nay giới tài xế tìm ra phương pháp chống lại máy chụp Red-Light, tìm cách sống lại cuộc sống bình thường, bữa cơm chiều còn có hương vị. Chứ một lần Flash sau lưng là mấy ngày ngồi với vợ con mà ăn bữa cơm tối không còn thấy ngon. Phát minh ấy là bình xịt, Photo Blocker, xịt lên bảng số xe, biến các số xe thành “tàng hình”. Máy chụp có chụp cũng không hiện ra số xe của bạn. Không có số xe, không có ticket.


Các loaị bình xịt Photoblocker.Photoblocker.com

Ban đầu, người ta chế ra một tấm kiếng, gắn lên bảng số xe. Máy chụp không ra số, nhưng city hăm sẽ ra luật cấm gắn kiếng lên bảng số xe như cấm ép plastic bằng lái hay thẻ Social Security, họ chế ra bình xịt, không ai biết bảng số nào đã xịt keo, bảng nào không. Bạn muốn thử, xịt xong lớp kéo, đứng một góc độ như máy chụp Red-Light, chụp hoài, không có tấm nào chụp ra hình có số xe
 

sv

New Member
Ðề: Tản mạn về thiết kế

PHỎNG VẤN ông Nguyễn Tú A, giám đốc công ty xuất nhập cảng AA Import, Export, cung cấp độc quyền Photo Blocker, cho biết:

Hỏi: Dựa trên nguyên tắc nào, keo xịt này có thể làm cho máy chụp chụp không ra hình số xe?

NTA: Nguyên tắc phản chiếu ánh sáng.Nếu bạn ngồi sau một tấm kiếng như tiệm ăn chẳng hạn, từ ngoài, ở một góc cạnh nào đó như đứng xéo bên ngoài chụp bạn, hình sẽ không rõ hoặc hình bạn chỉ là một khoảng sáng như khi chụp mở ống kiếng quá lớn hay chụp quá dư ánh sáng (OverExpose). Người ta lấy tên của bình keo xịt này là PHOTO BLOCKER, keo xịt ngăn được hình chụp hay làm cho những số xe trở nên tàng hình..
Khi bạn xịt Photoblocker này lên bảng số, bạn đã làm cho bảng số của bạn bóng lên, nhiều phản chiếu như bạn đặt tấm kiếng lên đó. Khi máy chụp, flash toé ánh sáng ra, bảng số phản chiếu, dội ánh sáng trở lại, hình bị dư ánh sáng hay overexposing, bảng số hiện ra như một khoảng ánh sáng trắng.

Hỏi: Máy chụp đèn đỏ hoạt động như thế nào?

NTA : Họ thiết lập hệ thống điện tử ngay ở dưới đường, những dây điện như chạy thành hình chữ nhật ngay trước lằn đường dành cho người đi bộ. Nếu bạn tinh ý, bạn sẽ nhìn thấy ngay dấu cắt dưới đường để chôn dây điện. Họ nối hệ thống này với máy chụp hình. Khi đèn vừa vàng, xe bạn chạy tới, hệ thống dây điện dưới xe bạn biến thành hệ thống bấm máy chụp. Như vậy khi xe bạn cán lên khung dây điện, bạn đã tự chụp hình bạn tấm đầu tiên. Bạn có đúng 3 giây, đúng 3 giây thôi, để bạn chạy ra khỏi ngã tư. Quá 3 giây, bạn còn “luẩn quẩn” trong đó, bạn sẽ cán lên khung dây thứ 2, bạn lại tự chụp hình mình lần 2. Chỉ cần 2 hình này, họ làm thành 4 hình. Bạn ăn ticket rồi! Như vậy, để “tặng” bạn tấm ảnh kỷ niệm, họ phải có 4 ảnh. Ảnh thứ nhất là ảnh đèn vàng, xe bạn còn trước lằn đường dành cho người đi bộ. Hai là ảnh đèn đỏ rồi mà bạn vẫn còn trong ngã tư. Ba là hình có bảng số xe. Bốn là hình của “tài tử” chính. Ảnh 3 và 4 do nhân viên lấy ra từ ảnh 1 và 2.

Hỏi: Ngã tư
First St, nhiều người bị ticket quẹo phải đèn đỏ, ra tòa đều thua. Tại sao?

NTA: Hầu hết các máy chụp digital đều có phần quay phim một đoạn ngắn. Bạn bị chụp lúc quẹo phải khi đèn đỏ. Ra tòa, tòa cho xem đoạn phim ấy, không có lúc nào bạn dừng xe hẳn lại, cả đoạn phim không có frame nào vắng xe bạn, làm sao cãi.

Hỏi: Có khi nào tấm hình “tài tử” chính trở nên đắt giá?

NTA :Công ty này sợ bị kiện về việc chụp cả tài tử phụ, tức là người ngồi cạnh tài xế. Thí dụ hình gởi về, tài tử phụ không phải là vợ hay chồng của tài xế mà lại là người khác… cả nhà có tiếng chén bát bể. Thỉnh thoảng có vụ bị nghi oan! Vì vậy sau vụ kiện, họ cắt hình tài tử phụ, chỉ còn hình tài xế thôi.

Hỏi: Có khi nào máy chụp “ăn gian”?

NTA : Có chứ! Một tài xế già vùng Los Angeles, đã về hưu, bị ticket đắt quá, tức. Ông ta nghi máy chụp ăn gian nên ông ta đem máy quay phim ra ngã tư quay xem máy chụp có ăn gian hay không? Có đúng 3 giây như luật cho phép không? Cuối cùng khám phá ra máy có ăn gian. Chưa đủ 3 giây máy đã chụp hình thứ 2. Ông ta kiện city. City Los Angeles đã phải bồi thường lại tất cả tài xế ăn ticket loại này.Tổng số tiền trả lại cho tài xế đến hơn một triệu đô. Cộng đồng Việt Nam có ai rảnh, thử xem máy chụp có ăn gian không. Sống ở xứ pháp trị, mình phải khôn như ông Mỹ già.

Hỏi: Ông đã thử chưa?

NTA: Thử cái gì?

Hỏi: Thử máy chụp với Photo blocker hay vụ tài tử chính, tài tử phụ?

NTA: Đã thử rồi!

Hỏi: Ông thử bằng cách nào?

NTA: Dù sản phẩm này đã được xác định bởi các đài truyền hình, nhưng cá nhân tôi thử xem có đúng như họ nói không. Tôi lấy một xe cũ, đã bán cho người Mễ, đợi xe tow chở qua biên giới. Xe bán và đem ra khỏi nước hay khỏi tiểu bang, dù có ticket, ticket đó cũng không có giá trị, giống như bạn Salvage một chiếc xe để xóa hết Parking ticket. Tôi dùng xe này thử chạy qua như vượt đèn đỏ vào lúc vắng người. Xe chạy qua 3 địa điểm khác nhau, thấy rõ máy chụp Flash lia lịa. Xe đã giao bên kia biên giới cả tháng nay rồi mà không thấy ticket nào gởi về. Tôi quyết định tung sản phẩm ra thị trường cho người Việt Nam. Nguyên tắc “No news is good news” (Không tin gì mới tức là tin tốt)

Hỏi: Ông nói các đài truyền hình và báo chí đăng rồi. Họ đăng như thế nào?

NTA: Báo Washington Post đăng “bình xịt này làm cho máy chụp không đọc được bảng số vì bị phản chiếu.” (This Spray makes License Plates illegible by traffic- enforcement camerea by reflecting the flash back at the camera).
Đài truyền hình ABC News: “Phương tiện mới nhất này giúp tài xế.... Cảnh sát không vui lắm…!” (The latest tool to help drivers….. police are not amused.
Đài truyền hình CBS: “Photoblocker sẽ che được bảng số xe từ máy chụp.” (... it will hide your license plate from Red light camera.).
Báo Washington Times đăng: “Bảng số xịt keo này ngăn chận được máy chụp hình.” (License Plate spray foils traffic camera.)
Báo Chicago Sun-Times: “... Thoát được ticket đèn chụp hình.” (...beats traffic camera tickets in a flash.)

Hỏi: Cảnh sát nghĩ sao về việc xử dụng các loại làm cho bảng số xe trở thành tàng hình?

NTA: Cảnh sát Denver, tiểu bang Colorado, đã thử, cho biết khi xịt Photo Blocker, tuyên bố “the product works”! (sản phẩm này tốt).

Hỏi: Khía cạnh pháp lý, dùng photoblocker có hợp pháp không?

NTA: Khi không có luật hay chưa có luật thì không có vấn đề vi phạm luật. Đến nay chưa có tiểu bang hay city nào có luật về cấm xử dụng Photo Blocker. Có một vài tiểu bang không cho phép xài khung plastic phản chiếu, nhưng chưa có luật về xịt Photo Blocker lên bảng số. Vì vậy AA Import & Export Co. chỉ phân phối Photo Blocker .
Hơn nữa, Photo Blocker chỉ là lớp keo bóng, không ai biết bảng số xe nào có xịt keo bóng hay không, chỉ chủ xe mới biết mà thôi. Ai cấm mình lau bảng số xe cho sạch.

Hỏi: Orange County sẽ có bao nhiều máy chụp?

NTA: Nguyễn ngọc Chấn bên báo Người Việt đếm được 29 máy. Không rõ rồi sẽ lên đến bao nhiêu máy. Chẳng bao lâu nữa có thể OC đứng đầu toàn quốc. Chỉ riêng city Garden Grove, họ có hợp đồng với công ty máy chụp đèn đỏ để thiết lập 14 máy. Đến nay họ đã dựng xong 11 máy. Còn 3 máy nữa họ chờ xem dựng máy còn ra tiền không. Nếu 11 máy này không làm ra nhiều tiền, có thể họ tạm ngưng. Nếu các tài xế đều xử dụng Photo Blocker hoặc thận trọng hơn khi qua các ngã tư này, dĩ nhiên họ không thu được tiền nữa. Ở Mỹ, tất cả mọi người đều nghĩ đến làm tiền, xã hội tư bản, tự do và pháp trị mà. City muốn làm tiền nhưng city không dại gì nói họ muốn kiếm tiền mà họ phải tuyên bố là vì an toàn, vì không đủ cảnh sát nên ký với công ty nhiều vốn như Cty máy chụp. Cty này dự trù 18 tháng đầu sẽ lấy lại đủ vốn. Để đủ vốn, dựa theo hợp đồng, ngay cả chánh án cũng không được phép giảm giá ticket này, trong khi đó, tất cả các ticket khác, chánh án có toàn quyền.
Họ có quyền, quyền lau sạch bảng số xe rồi xịt lên một lớp keo láng cho đẹp xe. Xịt xong, bảng số nhìn như bình thường. Chỉ không bình thường với máy chụp mà thôi.
Giới tư bản nghĩ cách kiếm tiền của tài xế . Tài xế có quyền nghĩ cách giữ túi tiền, miễn sao hợp pháp, không vi phạm luật đã ban hành. Luật nào chưa ban hành, bạn không cần nghĩ tới.Tài xế càng giữ kỹ túi tiền của mình, Cty máy chụp có ngày nản, dẹp máy chụp. tài xế hạnh phúc! Có thể ngày nào đó, city ra luật cấm khi có sự yêu cầu và áp lựïc, lobby của Cty máy chụp. Ngày đó cũng còn khá lâu, cần thời gian nghĩ, soạn luật. Chẳng lẽ vội vã ra luật “cấm lau bảng số xe, cấm rửa xe . . .” Luật mà ban hành ngớ ngẩn, dân vỗ tay cười!!! Dân sẽ đòi truất phế (recall) mấy ngài dân cử!

Hỏi: Giá mỗi bình Photo Blocker bao nhiêu?

NTA: $29.95 một bình, đủ xử dụng cho 4 bảng số. Ở tiểu bang nào xe đòi hỏi chỉ 1 bảng số, mỗi xe đầu tư chỉ $7.50 Còn Calif bạn phải có 2 bảng số. Không có gì quí hơn bằng tặng người mình thương một bình Photo Blocker để chàng hay nàng XỊT… bảng số xe!!

Hỏi: Thế từ nay, có Photo Blocker, tha hồ vượt đèn đỏ!

NTA: Công ty không có ý định khuyến khích vượt đèn đỏ, nhưng có khi “tiến thối lưỡng nan, đi về đều kẹt”. Đứng lại, không kịp. Chạy rồi về nhà lo lắng, kẹt!

Nguồn : Internet
 
Last edited:
Top