Vài dòng về "Mô hình tích hợp Hàng hóa & Dịch vụ" hay lối đi mới về kinh doanh cho nhiều nơi?

Discussion in 'Kiến thức' started by Nova, Jul 25, 2018.

  1. Nova

    Nova MES Lab. Founder & C.E.O

    Joined:
    Jul 30, 2007
    Messages:
    5,223
    Likes Received:
    228
    (Bài dài & KHÓ đọc, biên soạn cho người muốn tham khảo để tìm hướng phát triển kinh doanh, sáng tạo đổi mới)

    Hãy tưởng tượng bạn ở Hà Nội và đi công tác vào Sài Gòn. Bạn muốn có một chiếc xe để lái quanh thành phố, thậm chí đi các tỉnh xong nếu mệt thì để lại xe ở...tỉnh để đi tàu hay máy bay về. Dịch vụ cho thuê xe thông thường rất khó đáp ứng yêu cầu này. Và câu chuyện nghe như viễn tưởng.

    Tuy nhiên, ở nhiều nơi, việc này lại dần trở thành phổ biến. Ở Seoul chẳng hạn, có những công ty như là SOCAR (https://www.socar.kr) cho phép khách đến một "bãi xe" nào đó của họ, checkin trên app và lấy xe sử dụng, lái đi đâu đó, lúc nào chán dùng thì trả lại ở một "bãi xe" (trạm) khác của họ. Dựa vào mức độ sử dụng (số km, thời gian,..), hãng sẽ charge tiền bạn, trừ vào tài khoản. Bạn không cần mang xe của nhà đi công tác, cũng không cần phải mang trả xe về đúng chỗ đã thuê lúc đầu.

    Mô hình nói trên được gọi là car-sharing (chia sẻ ô tô). Cùng với nó, các mô hình sharing khác như bike (xe đạp), laundry (máy giặt),...đang tạo nên một làn sóng tiêu dùng mới mà ở đó khách hàng không cần phải mua thiết bị (ô tô, xe đạp, máy giặt,...). Họ chỉ MUA đúng cái họ cần: tính năng sử dụng của thiết bị. Với car-sharing và bike-sharing, khách hàng mua "sự di chuyển". Với laundry, khách hàng mua "dịch vụ giặt quần áo". Về mặt bản chất, khách hàng cần công năng sản phẩm. Và đó là lý do họ mua máy giặt, Tivi,...Nếu có một dịch vụ "sharing", như đã nêu, đủ tiện lợi, đủ hấp dẫn về chi phí, họ sẽ chỉ muốn mua dịch vụ, không muốn tha lôi "máy giặt" về làm gì cho chật nhà [​IMG]:D. Thực tế là ngày càng nhiều các "máy giặt dùng chung" được triển khai. Tôi đã tận mắt nhìn thấy các trạm giặt như vậy ở Seoul, Bangkok.

    Không chỉ bó hẹp trong khu vực vừa và nhỏ, các doanh nghiệp lớn như KIA (ô tô) hay Hyundai cũng đã có những bước đi "dịch vụ hóa" xe cộ của mình. Bênh cạnh việc "mua đứt bán đoạn" ô tô như truyền thống, các hãng này offer các gói dịch vụ cho phép khách hàng trả một khoản phí nhất định hàng tháng và lấy xe về đi, chán xe này đổi xe khác.

    Trong ngành đồ xa xỉ, đã có những công ty như Eleven James (https://elevenjames.com/) làm theo cách tương tự. Khách hàng trả một khoản phí thường niên và có thể thay đồng hồ như thay áo.

    Concept "chia sẻ" này hiện đã lan sang rất nhiều ngành khác: váy áo, giày dép, cây lọc nước,...Đôi khi, người ta nói "sharing economy" (kinh tế chia sẻ) là xu hướng lớn của thời nay, là vì lý do này.

    Những mô hình kinh doanh "dịch vụ hóa" như trên được phân loại vào các "Hệ thống Sản phẩm - Dịch vụ", viết tắt là PSS (Product-Service Systems - https://en.wikipedia.org/wiki/Product-service_system) hay tôi thích gọi nôm na là Mô hình kinh tế tích hợp Hàng hóa - Dịch vụ. Hiện PSS đang trở thành trào lưu phát triển nhanh chóng trên thế giới.

    Về mặt định nghĩa, PSS là sự kết hợp giữa sản phẩm (máy móc, thiết bị, phần cứng,...) và dịch vụ đi kèm (cho thuê, chia sẻ, sửa chữa,...) để thỏa mãn nhu cầu sử dụng của khách hàng.

    Bản chất của PSS nằm ở chỗ: Khách hàng CẦN công năng của sản phẩm, chứ không phải CẦN sản phẩm đó. Khi khách hàng mua một cái máy lọc nước, về BẢN CHẤT, họ cần UỐNG NƯỚC SẠCH, chứ không phải cần cái cây lọc nước đặt trong nhà. Tư duy tương tự với máy giặt, máy hút bụi, điều hòa, quạt điện,...

    Nhà tôi ở Seoul có dùng một máy lọc nước của LG. Máy này lấy thẳng nước từ vòi...rửa bát, lọc và cho nước sạch. Điểm chính yếu là tôi không cần MUA MÁY. Mỗi tháng tôi trả khoảng 500k VNĐ cho công ty, họ cho tôi dùng máy, hàng tháng đi kiểm tra máy, thay cục lọc,...và khi đủ thời hạn, họ mời tôi thay MÁY đời mới hơn.

    Với mô hình này, công ty cung cấp dịch vụ sẽ lo hết từ A-Z, tôi chỉ việc dùng, không cần bỏ tiền sửa chữa, thay lọc hay thậm chí không cần quan tâm khi nào cần thay, không lo lắng về chất lượng nước. Máy hỏng? Công ty sửa!

    Các mô hình "dịch vụ hóa" như vậy tốt cho cả người mua (chỉ trả tiền cho sử dụng, không phải bận tâm sửa chữa), người bán (khai thác tốt hơn sản phẩm, bảo hành bảo trì), cho môi trường (kéo dài vòng đời sản phẩm), và tạo thêm công ăn việc làm cho xã hội.

    Dễ hiểu vì sao nó lại đang HOT như vậy.

    Ở Việt Nam, các mô hình "chia sẻ" hay "dịch vụ hóa" theo hướng nêu phía trên cũng đã ban đầu manh nha hình thành và đã cho thấy nhiều kết quả khả quan. Ví dụ cụ thể xin dành để cho các bạn tự tư duy, đối chiếu.

    Nhưng phải thừa nhận, việc HIỂU cặn kẽ và THIẾT KẾ các mô hình này là rất phức tạp và dễ gây nhầm lẫn, rối ren.

    Thiết kế một sản phẩm (ví dụ: máy giặt, cây nước) đã khó, nay lại thêm ràng buộc là các dịch vụ đi kèm, độ khó tăng lên gấp bội. Doanh nghiệp cần phải cân đối cả hai bài toán thiết kế, tích hợp chúng làm một trong khi phải đảm bảo mọi thứ trơn tru, mượt mà, không phát sinh xung đột. Việc này chưa bao giờ là dễ dàng.

    Thế giới đang đi những bước đầu tiên trong việc xác lập ra các QUY TRÌNH và quy chuẩn thiết kế hệ thống tích hợp như vậy. Vào năm 2014, tôi đã công bố một công trình trong đó mô tả một quy trình thống nhất dùng để thiết kế các hệ thống tích hợp có đặc thù khác nhau. Từ đó đến nay, đã có thêm khá nhiều kỹ thuật được phát triển. Những cập nhật mới này rất hữu ích cho triển khai ứng dụng thực tế ở doanh nghiệp.

    Nhận thấy nhu cầu cấp bách trong thực tế về kiến thức, kỹ thuật xây dựng các mô hình kinh tế tích hợp đã nêu trong hoàn cảnh ở Việt Nam, MES LAB cũng đã đưa các nội dung này vào các chương trình đào tạo R&D, Phát triển sản phẩm, Xây dựng dịch vụ,...và đã bước đầu đào tạo cho một số doanh nghiệp quy mô vừa.

    Đương nhiên, chi phí không hề rẻ. Nhưng tôi dám khẳng định, đầu tư tìm hiểu và bắt tay xây dựng các mô hình này sẽ đem lại lợi ích, nhất là dài hạn, cho doanh nghiệp - cả doanh nghiệp lớn, vừa, nhỏ, lẫn startups.
     
    leviettienCTM and trinhnamduc like this.
  2. Nova

    Nova MES Lab. Founder & C.E.O

    Joined:
    Jul 30, 2007
    Messages:
    5,223
    Likes Received:
    228
    Có một tin tốt dành cho các bạn. Được sự tài trợ của một cơ quan lớn, MES LAB sẽ tổ chức một Hội thảo ngày 3/8/2018 tại TP. HCM (không-thu-phí) dành cho cộng đồng nhằm phổ biến mô hình mới này.

    Trong chương trình kéo dài 3 tiếng đồng hồ, tôi sẽ đào tạo cho các bạn các khái niệm cơ bản, phân loại hệ thống và các ví dụ về Mô hình Kinh tế tích hợp Hàng hóa - Dịch vụ; Quy trình thiết kế các Mô hình như vậy; các bài học tình huống thực tế (case studies).

    Những nội dung này sẽ giúp các bạn xây dựng mô hình kinh doanh mới, lạ, có sức cạnh tranh được cải thiện, gắn bó khách hàng tốt.

    Số lượng chỗ có hạn, và đến hiện nay, tôi còn giữ được khoảng 40 ghế cho các bạn đăng ký sớm nhất.

    Bạn nào quan tâm đến sự kiện này, có thể đăng ký bằng cách điền link sau (hạn cuối 2/8/2018)

    https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjyrcxHTVtb-HTqcEea9PIzR1M0cD7FuKtXq7oXUDZSCXecg/viewform

    Bạn cũng có thể share nội dung này đến những người cần nó.

    Như đã nói, khách mời của tôi không phải trả phí.

    Regards,

    Nova (Tuan Tran)

    P/S: Bạn nào khu vực Hà Nội thì tôi sẽ training vào tháng 10. Các bạn inbox luôn cũng được.
     
    umy likes this.
  3. Nova

    Nova MES Lab. Founder & C.E.O

    Joined:
    Jul 30, 2007
    Messages:
    5,223
    Likes Received:
    228
    Nói một cách thật lòng thì nghiệp kinh doanh nhỏ rất mệt, siêu mệt!

    Về kinh doanh nhỏ, mình đã từng làm hàng từ sách vở, quần áo, giày dép, đồ gia dụng, thực phẩm đến...đồng hồ và hoàn toàn thấm thía những ngóc ngách vất vả của mấy lĩnh vực này. Được cái an ủi là được anh em hay tin tưởng, xin tham vấn, chắc là vì có nhiều kinh nghiệm...thất bại.
    Hôm trước, ở Sài Gòn, gặp anh bạn học trên 2 khóa, giữa chừng anh than giờ bán hàng thấy đâu đâu cũng cạnh tranh, biên lợi nhuận ngày càng giảm, khách không ổn định, thấy mệt ghê. Anh làm đồ phần cứng về IT.

    Anh nói định chuyển đổi danh mục hàng hóa mà nhìn quanh các ngành hàng, đâu đâu cũng thấy tình hình như vậy. Nói chung là căng.

    Anh hỏi, giờ làm như nào.

    Chia sẻ suy nghĩ rất cá nhân, mình nói với anh là trong thị trường tương đối bão hòa thì để chen chân vào hoặc vượt lên, khả năng tạo ra khác biệt là điều cốt yếu. Nghe hơi lý thuyết hehe.

    Làm thêm 2 ly beer, mình "xui" anh thử tạo khác biệt bằng cách sử dụng các dịch vụ đi kèm để thêm giá trị cũng như sự linh hoạt trong lựa chọn cho khách hàng coi sao. Mình tin là nhờ đó, sự độc đáo của công ty được nâng lên & khách hàng cũng sẽ gắn bó hơn.
    Đương nhiên không phải xui bâng quơ, có nhiều ví dụ các công ty đổi mới bằng cách này và đã thành công. Ví dụ có nhan nhản từ ngành hàng tiêu dùng đến máy móc, thiết bị, và đương nhiên cả những mặt hàng có thể kinh doanh nhỏ. Mình chả kể ra đây vì sợ mọi người nghĩ nó chỉ có thể áp dụng cho mấy mảng hàng đó, làm mất giá trị ứng dụng của nó đi.

    Thế giới đang sôi sục lên với mô hình cộng thêm dịch vụ này. Họ gọi nó là Hệ thống Sản phẩm + Dịch vụ. Còn mình thì quen miệng gọi nôm là Mô hình kinh tế tích hợp hàng hóa - dịch vụ.

    Tất nhiên, do khác với mô hình kinh doanh truyền thống nên làm thế nào để xây dựng mô hình kinh doanh mới này là vấn đề cần phải học hỏi nghiêm chỉnh.

    Anh bảo, hay để anh kiếm đơn vị tài trợ rồi tổ chức đào tạo cho các doanh nghiệp nhỏ như anh? OK thôi. Rất may, anh kiếm được tài trợ thật.
    Họ nhất trí tài trợ kinh phí cho bên mình tổ chức 100% nên 3/8 này mình được vào Sài Gòn để đào tạo cho anh, nhân viên của anh và vài doanh nghiệp bạn bè.

    Tuy nhiên, phòng ốc vẫn còn chỗ dư, anh em doanh nghiệp nào (to và nhỏ) muốn tìm hiểu mô hình này như thế nào, cách thức xây dựng, case studies,...thì đến đó dự luôn.

    Mình giảng 9h00-12h00 (sáng), ở quận 7, không-thu-phí nhé (có tài trợ rồi).

    Rất mong có dịp chia sẻ mô hình hữu ích này cho cộng đồng doanh nghiệp, khởi nghiệp và các cá nhân muốn kinh doanh khác biệt. Mình tin là sẽ kết nối thêm được với nhiều bạn hữu mới.

    Mình mời, còn độ 30 ghế thôi nhé.

    Quý bạn điền thông tin bên dưới mẫu để bên mình đăng ký giúp hoặc inbox mình.
    https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjyrcxHTVtb-HTqcEea9PIzR1M0cD7FuKtXq7oXUDZSCXecg/viewform

    // Để hiểu về Mô hình kinh tế tích hợp, quý anh chị đọc bài viết rất chi tiết của mình về nó (có ví dụ cụ thể), ở bên dưới:
    https://www.facebook.com/nova.novatime/posts/2472173382796431
     
    leviettienCTM, ginb and Done like this.

Share This Page

Users Viewing Thread (Users: 0, Guests: 0)

Loading...